Otokonoko (男の娘) มาจากไหน? คำที่เปลี่ยนแค่ตัวอักษรเดียว แต่เก่าย้อนไปถึงปี 1975

ในเว็บโดจินมี Tag หนึ่งที่ออกเสียงเหมือนคำว่า “เด็กผู้ชาย” ทุกอย่าง แต่เขียนต่างกันแค่ตัวเดียว นั่นคือ 男の娘 (おとこのこ โอโตโกะโนโกะ) หมายถึงตัวละครผู้ชายที่ดูยังไงก็เหมือนผู้หญิง

หลายคนคิดว่าเป็นศัพท์เน็ตยุคใหม่ แต่ถ้าตามรอยดี ๆ คำนี้ย้อนไปได้ถึงปี 1975 เก่ากว่าที่คิดเยอะเลย

เล่นคำด้วยอักษรตัวเดียว

ทริกของคำนี้ง่ายมาก เอาคำว่า 男の子 (โอโตโกะโนโกะ – เด็กผู้ชาย) มาเปลี่ยนตัว 「子」 เป็น 「娘」 ที่แปลว่าหญิงสาว แต่ยังอ่านว่า “โกะ” เหมือนเดิม

มุกนี้ไม่ใช่ของใหม่ด้วย ภาษาโอตาคุมีคำอย่าง ドジっ娘 (โดจิกโกะ – สาวซุ่มซ่าม) กับ メガネっ娘 (เมกาเนกโกะ – สาวแว่น) ที่ใช้ 娘 อ่านว่า こ (โกะ) มาก่อนแล้ว

imidas (อิมิดัส – พจนานุกรมศัพท์ร่วมสมัยของญี่ปุ่น) ยังเล่าว่าบางคนมองคำนี้เป็น “ธาตุโมเอะ” แบบเดียวกับสาวแว่นหรือซึนเดเระเลย

ไทม์ไลน์ของคำ

• ปี 1975 นักวาดการ์ตูน 河内実加 (คาวาจิ มิกะ) เจอคำนี้ในชื่อผลงานที่ผู้อ่านส่งไปลงนิตยสาร 『りぼん』 (ริบง – นิตยสารการ์ตูนผู้หญิง) นี่คือหลักฐานเก่าที่สุดที่มีบันทึกไว้
• ยุค 90 มีคนเล่าว่าเคยใช้บนเครือข่ายออนไลน์ยุคแรกของญี่ปุ่น แต่ยังไม่มีหลักฐานยืนยัน
• อย่างช้าราวปี 2000 คำนี้โผล่บน 2ちゃんねる (นิจันเนรุ – เว็บบอร์ดนิรนามใหญ่ที่สุดของญี่ปุ่น) นักวิจัยหลายคนมองว่าที่นี่แหละคือบ้านเกิดของความหมายแบบที่เราใช้กันทุกวันนี้
• 9 กันยายน 2006 ที่อีเวนต์โดจิน 「男の娘COS☆H」 (โอโตโกะโนโกะ คอส☆เอช) มีบันทึกการใช้คำนี้ในความหมายปัจจุบันเป็นครั้งแรก ตามที่ Wikipedia (วิกิพีเดีย) ภาษาญี่ปุ่นอ้างไว้
• ปี 2008 ทวิตเตอร์ภาษาญี่ปุ่นเปิดบริการ คำนี้เลยแพร่ไปในหมู่นักวาดสมัครเล่นและคนทั่วไป

ตัวละครที่มาก่อนคำจะดัง

ตัวละครแนวนี้มีมาก่อนที่คำจะฮิตซะอีก

• ปี 1981 มังงะ 『ストップ!! ひばりくん!』 (สต็อป!! ฮิบาริคุง!) ของ 江口寿史 (เองูจิ ฮิซาชิ) เริ่มลง Shonen Jump (โชเน็นจัมป์) อิมิดัสยกให้เรื่องนี้เป็นงานที่ทำให้คนรู้จักแนวนี้
• ปี 2002 เกมตู้ 『GUILTY GEAR XX』 (กิลตีเกียร์ อิกเซกซ์) เปิดตัวพร้อมตัวละคร ブリジット (บริดเจ็ต) ปีเดียวกันถึงขั้นมีอีเวนต์โดจินเฉพาะตัวละครนี้เลย
• ปี 2005 อิมิดัสบอกว่ากระแสกลับมาคึกอีกรอบหลังเกมสองเรื่องวางขายในปีนั้น หนึ่งในนั้นคือ 『処女はお姉さまに恋してる』 (โอโตเมะ วะ โอเนซามะ นิ โคอิชิเตรุ – “สาวน้อยหลงรักพี่สาว”)

ยุคบูม 2009-2013

ช่วงนี้แหละที่คำนี้ดังจริง ทั้งในวงโดจินและสื่อใหญ่

• พฤษภาคม 2009 นิตยสาร 『オトコノコ倶楽部』 (โอโตโกะโนโกะ คุระบุ – “ชมรมโอโตโกะโนโกะ”) เปิดตัว บรรณาธิการบอกว่าเลือกคำนี้เพราะติดหูและเข้าถึงคนได้กว้างกว่า ตอนนั้นโอโตโกะโนโกะยังแข่งกับคำว่า 「女装少年」 (โจโซ โชเน็น – เด็กหนุ่มแต่งหญิง) อยู่ ก่อนจะค่อย ๆ ชนะขาดในยุค 2010
• ปี 2009 ร้าน 「男の娘カフェ&バー NEWTYPE」 (โอโตโกะโนโกะ คาเฟ่แอนด์บาร์ นิวไทป์) เปิดที่อากิฮาบาระ
• 27 มกราคม 2010 หนังสือพิมพ์ 読売新聞 (โยมิอูริ ชิมบุน) ฉบับเย็นใช้คำว่าโอโตโกะโนโกะ วิกิพีเดียบอกว่าเป็นครั้งแรกในหนังสือพิมพ์
• กุมภาพันธ์ 2010 รายการข่าวภาษาอังกฤษของ NHK (เอ็นเอชเค – สถานีโทรทัศน์สาธารณะของญี่ปุ่น) รายงานเรื่องนี้
• 24 เมษายน 2010 นิตยสาร 『わぁい!』 (วาอิ!) ของสำนักพิมพ์ 一迅社 (อิจินชะ) เปิดตัว เป็นนิตยสารราย 3 เดือนที่ทำเรื่องนี้ทั้งเล่ม
• พฤษภาคม 2011 ช่อง 『男の娘☆ちゃんねる』 (โอโตโกะโนโกะ☆จันเนรุ) เปิดบน Niconico (นิโคนิโค – เว็บวิดีโอของญี่ปุ่น)
• กุมภาพันธ์ 2014 วาอิ! หยุดพิมพ์หลังออก Vol.16

แก้ความเข้าใจผิด: วาอิ! ไม่ได้เกิดปี 2009

ใครเคยเห็นข้อมูลว่าวาอิ! เปิดตัวปี 2009 ขอแก้ตรงนี้เลย ทั้งวิกิพีเดียและอิมิดัสตรงกันว่าเป็นปี 2010 ฉบับแรกออกวันที่ 24 เมษายน 2010 ส่วนเล่มที่เกิดปี 2009 คือโอโตโกะโนโกะ คุระบุต่างหาก

ส่วนช่วงพีคของกระแส แหล่งข้อมูลยังไม่ตรงกัน วิกิพีเดียสรุปว่าบูมราวปี 2008-2014 นักวิจัยคนหนึ่งว่าพีคสุดคือปี 2012-2013 อีกคนว่าคึกที่สุดปี 2009 แล้วเริ่มซาตั้งแต่ปี 2013

โอโตโกะโนโกะไม่เท่ากับคำอื่น

นักวิชาการญี่ปุ่นยังเถียงกันอยู่ว่าคำนี้หมายถึงตัวคน หรือเป็นคำตัดสินจากสายตาคนดูกันแน่ บางคนมองว่ามันคือคำชมที่คนอื่นให้ ตอนเห็นว่าคนนั้นแต่งออกมาเป็นผู้หญิงได้เนียนมาก

วิกิพีเดียภาษาญี่ปุ่นยังบอกว่าโอโตโกะโนโกะหลายคนถูกอธิบายว่าเป็นคอสเพลเยอร์แบบหนึ่ง มากกว่าจะเป็นคนข้ามเพศหรือเกย์ เพราะฉะนั้นไม่ควรเอาคำนี้ไปใช้แทนคำเรียกอัตลักษณ์ทางเพศนะ

จากชื่อผลงานของผู้อ่านในนิตยสารการ์ตูนผู้หญิงเมื่อปี 1975 วันนี้โอโตโกะโนโกะกลายเป็นคำที่ทั้งวงการโดจินและสื่อกระแสหลักญี่ปุ่นรู้จักกันทั่ว

ที่มา: Wikipedia (ญี่ปุ่น) 男の娘, imidas: オトコの娘, Wikipedia (ญี่ปุ่น) わぁい!