อาซึมะ คิโยฮิโกะ: คนวาด Yotsuba&! ที่บอกว่า "ไม่ค่อยมีพรสวรรค์" แต่เดินจากโดจิน A-ZONE มาถึงวันนี้

สมัยยังเรียนอยู่และฝันอยากเป็นนักวาด ชายคนหนึ่งเคยถามตัวเองว่า “เราจะมีพรสวรรค์ด้านการ์ตูนจริงเหรอ” หลายปีต่อมาเขาตอบคำถามนั้นแบบตรงสุด ๆ ว่า “ไม่ค่อยมีหรอก”

คนคนนั้นคือ あずまきよひこ (อาซึมะ คิโยฮิโกะ) เจ้าของ 『あずまんが大王』 (อาซึมังงะ ไดโอ) การ์ตูน 4 ช่องชีวิตประจำวันของเด็ก ม.ปลาย และ 『よつばと!』 (โยทสึบะโตะ!) เรื่องของเด็กหญิงร่าเริงที่ตื่นเต้นกับทุกอย่างรอบตัว แต่ก่อนจะมาถึงตรงนั้น ทางของเขาเริ่มจากโต๊ะขายโดจินกับงานรับจ้างเล็ก ๆ ที่คนในวงการเรียกว่า “งานรวมเล่ม”

เริ่มวาดครั้งแรกในชมรมโดจิน

ตาม Wikipedia (วิกิพีเดีย) ภาษาญี่ปุ่น อาซึมะเข้าชมรมโดจินตอน ม.5 (ปี 2 ของมัธยมปลายญี่ปุ่น) และได้วาดการ์ตูนครั้งแรกในชีวิตที่นั่นเลย งานยุคแรกเป็นการ์ตูนล้อเลียน 『うる星やつら』 (อุรุเซย์ ยัตสึระ)

หลังจากนั้น ทางเรียนของเขาก็วกวนอยู่พักหนึ่ง

• เข้า 大阪芸術大学 (โอซากะ เกจุตสึ ไดงากุ – มหาวิทยาลัยศิลปะโอซาก้า) สาขาภาพยนตร์ เพราะอยากเป็นนักแอนิเมชัน แต่ความอินเรื่องอนิเมะจางลง เลยลาออกในปีเดียว
• ไปเรียนโรงเรียนสายศิลปะอีกราวสองปี
• เข้า 神戸芸術工科大学 (โคเบะ เกจุตสึ โคกะ ไดงากุ – มหาวิทยาลัยการออกแบบโกเบ) สาขาการออกแบบสื่อภาพ

A-ZONE: เล่มเดี่ยวสมัยมหาลัย

เข้าโกเบได้ราวหนึ่งปี อาซึมะก็เริ่มทำ 個人誌 (โคจินชิ – โดจินที่วาดคนเดียว) ของตัวเอง ชื่อ 『A-ZONE』 (เอ-โซน) ในเล่มมีการ์ตูนล้อเลียน 『セーラームーン』 (เซเลอร์มูน) และเรื่องอื่น ๆ Wikipedia ยังบอกว่าเขาเคยเป็นขาประจำส่งรูปให้ 『ふぁんろ～ど』 (ฟันโรด) นิตยสารที่เปิดหน้าให้แฟน ๆ ส่งภาพวาดอนิเมะ

ชื่อ A-ZONE อยู่กับเขานานมาก ขนาดเว็บไซต์ส่วนตัวที่ถูกเก็บถาวรไว้เมื่อ ธ.ค. 2004 ก็ยังใช้ชื่อนี้ และยังลงข่าวว่าโยทสึบะโตะ! เล่ม 3 วางแผงเมื่อ 27 พ.ย. 2004

ช่วงใกล้เรียนจบมีเรื่องน่าเสียดายนิดหน่อย เขาส่งการ์ตูนประกวดจนได้รางวัลชมเชย แต่ก็ไม่ได้เดบิวต์จากรางวัลนั้น

ไม่ได้เดบิวต์ ก็ไปทางอ้อม

เรียนจบแล้ว อาซึมะหาเลี้ยงตัวด้วยการวาดภาพต้นฉบับให้เกม วาดภาพประกอบ และวาด アンソロジーコミック (แอนโธโลจี คอมิก – หนังสือรวมการ์ตูนของนักวาดหลายคนที่หยิบเกมหรืออนิเมะเรื่องเดียวกันมาวาด) Wikipedia บันทึกว่างานรวมเล่มชิ้นแรกที่ระบุได้ออกเมื่อ พ.ย. 1994 เป็นการ์ตูน 4 ช่องของเกมต่อสู้ หลังจากนั้นเขาก็วาดให้อีกหลายสำนักพิมพ์

งานรวมเล่มแบบนี้เหมือนสะพานเชื่อมโดจินกับงานอาชีพ เนื้อหาคือการ์ตูนต่อยอดจากเกมหรืออนิเมะเหมือนโดจินเป๊ะ แต่ได้ค่าต้นฉบับและวางขายในร้านหนังสือจริง นักวาดได้ฝึกเขียน 4 ช่องเป็นประจำ แถมได้ให้บรรณาธิการเห็นฝีมือด้วย

แล้วก็ถึงคิวอาซึมังงะ ไดโอ กับโยทสึบะโตะ!

• 1998-1999: อาซึมังงะ ไดโอ เริ่มลงใน 『月刊コミック電撃大王』 (เก็กกัง คอมิก เด็งเงกิ ไดโอ) Wikipedia บอกว่าเริ่มปี 1999 ส่วน ComicAddict Lab (คอมิกแอดดิกต์ แล็บ) บอกว่าเริ่มปลายปี 1998 ถึง 2002 อาจเพราะนับตามวันวางแผงกับเดือนบนปกต่างกัน แต่ยังไม่มีหลักฐานยืนยัน
• พ.ค. 2000: ตั้ง よつばスタジオ (โยทสึบะ สตูดิโอ) กับนักออกแบบ 里見英樹 (ซาโตมิ ฮิเดกิ)
• 2003: เริ่มโยทสึบะโตะ! ในนิตยสารเด็งเงกิ ไดโอ
• รางวัล: โยทสึบะโตะ! ได้รางวัลผลงานดีเด่น (優秀賞) จาก 文化庁メディア芸術祭 (เทศกาลศิลปะสื่อของสำนักงานกิจการวัฒนธรรมญี่ปุ่น) ครั้งที่ 10 และรางวัลใหญ่ของ 手塚治虫文化賞 (รางวัลวัฒนธรรมเทะซึกะ โอซามุ) ครั้งที่ 20

“ไม่มีพรสวรรค์ ก็ยังมีวิธี”

กลับมาที่คำถามตอนต้นเรื่อง ในบทสัมภาษณ์กับ ダ・ヴィンチWeb (ดาวินชีเว็บ) ปี 2021 อาซึมะเล่าว่าสมัยเรียนเขาเคยสงสัยว่า

「果たして自分に漫画の才能なんてあるのだろうか」 “ตัวเราจะมีพรสวรรค์ด้านการ์ตูนจริงหรือเปล่านะ”

ส่วนคำตอบที่ได้ในวันนี้ก็ซื่อตรงมาก

「才能はあんまし無かったな、と分かったんですが、無いなら無いでやりようはある、とも思いました。」 “รู้แล้วว่าพรสวรรค์ไม่ค่อยมีหรอก แต่ก็คิดด้วยว่าถ้าไม่มีก็มีวิธีของคนไม่มี”

“วิธี” ของเขาเห็นชัดในกฎที่ตั้งไว้ตอนวาดโยทสึบะโตะ! เช่น ใช้เส้นเอฟเฟกต์กับตัวอักษรเสียงให้น้อยที่สุด กรอบช่องมีแค่เส้นแนวตั้งกับแนวนอน และไม่ใช้ฉากย้อนความหลังเลย ส่วนที่ต้องออกไปเก็บข้อมูลสถานที่จริงนั้น เขาให้เหตุผลแบบถ่อมตัวสุด ๆ ว่า

「取材するのは、想像して描くのが苦手だからです。」 “ที่ไปเก็บข้อมูล ก็เพราะผมไม่ถนัดวาดจากจินตนาการ”

ถ้าเราเป็นคนทำโดจินวันนี้

อาซึมะไม่ใช่นักวาดแบบที่บรรณาธิการเดินมาชวนถึงโต๊ะในงานโดจิน เขาส่งประกวดแล้วก็ไม่ได้เดบิวต์ เลยต้องอ้อมเข้าวงการผ่านงานรวมเล่มกับงานเกม แต่ฝีมือที่สะสมจากโดจินล้อเลียนและการ์ตูน 4 ช่องตามสั่ง กลายมาเป็นพื้นฐานของอาซึมังงะ ไดโอ การ์ตูน 4 ช่องออริจินัลที่ทำให้เขาดัง

ใครที่ตอนนี้รับวาดงานรวมเล่ม รับคอมมิชชัน หรือวาดภาพประกอบเกม อาจรู้สึกว่าเป็นงานเล็ก ๆ แต่สำหรับอาซึมะ งานพวกนี้คือสนามซ้อม ก่อนจะได้วาดเรื่องของตัวเองจริง ๆ

ที่มา: ダ・ヴィンチWeb – あずまきよひこインタビュー (2021), A-ZONE (เว็บไซต์ส่วนตัว ฉบับเก็บถาวร 2004), Wikipedia ภาษาญี่ปุ่น – あずまきよひこ, ComicAddict Lab