อากามัตสึ เคน: จากโต๊ะขายโดจินที่ Comiket สู่คนวาด Love Hina และสมาชิกสภาที่อยากปกป้อง "บ้านเกิด" ของวงการโดจิน

นักวาดการ์ตูนที่เดินเข้าสภาได้ ไม่ได้มีให้เห็นบ่อย ๆ แต่ 赤松健 (อากามัตสึ เคน) ผู้วาด 『ラブひな』 (เลิฟฮินะ) และ 『魔法先生ネギま!』 (มาโฮ เซนเซย์ เนกิมะ! – “คุณครูจอมเวทเนกิมะ”) ทำได้จริง

และเรื่องที่เขาพูดถึงบ่อยที่สุดในฐานะนักการเมือง ก็คือการปกป้องวงการที่เขาเคยอยู่มาก่อน ทั้งโดจิน งานแฟนอาร์ต และงานขายโดจินอย่าง Comiket (คอมิเกะ)

เด็กมหาลัยที่ไม่เข้าเรียน แต่ทำทั้งหนัง อนิเมะ และโดจิน

อากามัตสึเล่ากับเว็บ DREAM GATE (ดรีมเกต) เมื่อปี 2012 ว่า สมัยเรียน 中央大学 (มหาวิทยาลัยชูโอ) เขาแทบไม่โผล่ไปเรียนเลย

「大学では体育の授業以外、いっさい出ていませんでしたね」 “ที่มหาวิทยาลัย นอกจากวิชาพละแล้ว ผมไม่เข้าเรียนเลยสักวิชา”

แล้วเวลาหายไปไหน? หมดไปกับชมรมทั้งนั้น Wikipedia (วิกิพีเดีย) ภาษาญี่ปุ่นระบุว่าเขาอยู่ทั้งชมรมอนิเมะ ชมรมการ์ตูน และชมรมภาพยนตร์

หนังสั้น 8 มม. ที่เขาทำตอนปีหนึ่ง ได้รางวัลในเทศกาลวิดีโอของนิตยสาร 『ビジネスジャンプ』 (บิซิเนสจัมป์) เขาลองทำอนิเมะด้วย แต่ก็พบว่าค่าตอบแทนในวงการอนิเมะต่ำ

ทุกหน้าร้อน เขาวาดการ์ตูนส่งกองบรรณาธิการ และหอบโดจินไปขายที่ Comiket ด้วย ผลที่ได้ทำให้เขามั่นใจว่าทางนี้ไปต่อได้

「コミケでも同人誌を出してかなりの部数が売れ」「漫画の世界にはジャパニーズドリームが残っていると直感しました」 “ผมทำโดจินไปขายที่ Comiket ก็ขายได้เยอะพอสมควร … เลยรู้สึกได้เลยว่าในโลกการ์ตูนยังมีความฝันแบบญี่ปุ่นเหลืออยู่”

เขายังเล่าว่าหลังเรียนจบราวหนึ่งปี เขาวาดโดจินของ 『セーラームーン』 (เซเลอร์มูน) ไปขายที่ Comiket

ส่วน Wikipedia ภาษาญี่ปุ่นบอกว่าเขาเคยเป็นเจ้าของวงโดจินชื่อ Level-X (เลเวลเทน) และทำวงต่อมาจนถึงยุคเนกิมะ ก่อนเลิกเพราะงานอาชีพยุ่งเกินไป แต่ข้อนี้ใน Wikipedia ยังไม่มีแหล่งอ้างอิงกำกับ

จุดเปลี่ยน: รางวัลนักเขียนหน้าใหม่ปี 1993

อากามัตสึส่งงานประกวดรางวัลนักเขียนหน้าใหม่ของ 『週刊少年マガジン』 (โชเน็นแมกกาซีน) ด้วยเรื่อง 『ひと夏のKIDSゲーム』 (ฮิโตะนัตสึ โนะ คิดส์เกม – “เกมของเด็ก ๆ ในหน้าร้อนหนึ่ง”) ผ่านเข้ารอบรางวัลครั้งที่ 50 ในปี 1993 และได้เงินรางวัล 500,000 เยน

ทำไมเลือกโชเน็นแมกกาซีน? เขาบอกว่าเพราะคู่แข่งสายเดียวกันมีน้อย ที่ฮาคือบรรณาธิการบริหารยังพูดกับเขาว่า

「賞金も出したんだから、編集者ではなく漫画家になりなさい」 “ให้เงินรางวัลไปแล้ว ก็มาเป็นนักวาดซะ อย่าไปเป็นบรรณาธิการเลย”

ไทม์ไลน์ผลงาน (ตาม Wikipedia ภาษาญี่ปุ่น)

• 1993: เดบิวต์ด้วย ฮิโตะนัตสึ โนะ คิดส์เกม
• 1994-1997: 『A・Iが止まらない!』 (เอไอ กะ โทมาราไน! – “เอไอหยุดไม่อยู่!”)
• 1998-2001: เลิฟฮินะ
• 2003-2012: เนกิมะ
• 2013-2022: 『UQ HOLDER!』 (ยูคิว โฮลเดอร์!)

นักวาดดังที่ยืนข้างคนทำโดจิน

สิ่งที่ทำให้อากามัตสึต่างจากนักวาดดังคนอื่นคือ เขาเป็น “เจ้าของลิขสิทธิ์” ที่ออกมาพูดปกป้องโดจินล้อเลียนผลงานตัวเองแบบเปิดหน้า

ปี 2011 ญี่ปุ่นกำลังถกเรื่องเข้าร่วม TPP (ข้อตกลงหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจภาคพื้นแปซิฟิก) และมีคนกังวลว่าการละเมิดลิขสิทธิ์จะกลายเป็น 非親告罪 (ฮิชินโคคุไซ – ความผิดที่ตำรวจดำเนินคดีได้แม้เจ้าของลิขสิทธิ์ไม่ได้ร้องทุกข์) พูดง่าย ๆ คือ โดจินล้อเลียนที่ทุกวันนี้อยู่ได้เพราะเจ้าของผลงาน “ปล่อยผ่าน” จะเสี่ยงขึ้นมาทันที

ในงานเสวนาเดือนพฤศจิกายน 2011 (รายงานโดยเว็บข่าว INTERNET Watch – อินเทอร์เน็ต วอตช์) อากามัตสึยอมรับว่านักวาดทุกคนไม่ได้คิดแบบเขา แต่ตัวเขาโตมากับ Comiket และนักวาดรุ่นใหม่จำนวนมากก็มาจากโดจิน

「ふるさとを壊したくないなっていうのはある」 “มันมีความรู้สึกว่า ไม่อยากทำลายบ้านเกิดของเรา”

ในงานเดียวกัน เขาเสนอ 5 แนวทางปกป้องโดจินกับงานขาย เช่น ให้สำนักพิมพ์รับรองงานแฟนอาร์ตเป็นทางการ ทำแนวทางแฟนอาร์ตแบบที่ 東方 (โทโฮ) หรือ 初音ミク (ฮัตสึเนะ มิกุ) ใช้ หรือให้นักวาดประกาศชัด ๆ ไปเลยว่ายินดีให้ทำโดจิน

同人マーク: จากไอเดียกลายเป็นสัญลักษณ์จริง

ปี 2013 องค์กร NPO コモンスフィア (คอมมอนสเฟียร์) ประกาศแบบ 同人マーク (โดจินมาร์ก) สัญลักษณ์ที่นักวาดติดบนผลงาน เพื่อบอกว่ายอมให้ทำโดจินแฟนอาร์ตไปขายในงานอย่าง Comiket ได้ในขอบเขตที่กำหนด

อินเทอร์เน็ต วอตช์ระบุว่าอากามัตสึเป็น ผู้เสนอไอเดีย และเป็นกรรมการคัดเลือกแบบจากผู้ส่ง 121 คน ผลงานเรื่องแรกที่ใช้มาร์กนี้คือเรื่องใหม่ของเขาเองในโชเน็นแมกกาซีน ซึ่ง Wikipedia ภาษาญี่ปุ่นระบุว่าคือ UQ HOLDER!

นอกจากนี้ ปี 2010 เขายังตั้งเว็บ Jコミ (เจโคมิ) ตามแนวคิด 「絶版漫画の図書館」 (ห้องสมุดการ์ตูนที่เลิกพิมพ์แล้ว) ให้อ่านฟรีโดยมีโฆษณา และยกรายได้สุทธิจากโฆษณาให้นักวาดทั้งหมด

ต่อมาเขาทำเว็บคลังการ์ตูนดิจิทัล マンガ図書館Z (มังงะ โทโชกัง เซ็ตโตะ – “ห้องสมุดมังงะ Z”) เขาเล่ากับ Business Journal (บิซิเนสเจอร์นัล) เมื่อเดือนเมษายน 2022 ว่าตั้งขึ้นเพราะมั่นใจว่ายุคหนังสือการ์ตูนดิจิทัลกำลังจะมา

จากโต๊ะวาดสู่เก้าอี้ในสภา

เดือนกรกฎาคม 2022 อากามัตสึลงเลือกตั้ง 参議院 (ซังงิอิง – สภาที่ปรึกษา หรือสภาสูงของญี่ปุ่น) แบบบัญชีรายชื่อในนาม 自由民主党 (จิยูมินชุโต – พรรคเสรีประชาธิปไตย, LDP)

บิซิเนสเจอร์นัลรายงานว่าเขาได้ 528,053 คะแนน มากที่สุดในบรรดาผู้สมัครบัญชีรายชื่อของพรรค และเป็น “นักวาดการ์ตูนที่ยังทำงานอยู่คนแรกที่ได้เป็นสมาชิกสภา” นโยบายหลักคือปกป้องเสรีภาพในการแสดงออก ค้านการทำให้การละเมิดลิขสิทธิ์เป็นความผิดที่ไม่ต้องรอร้องทุกข์ และปราบเว็บการ์ตูนเถื่อนในต่างประเทศ

ปี 2024 เขาคุยกับ みんかぶマガジン (มินคาบุ แมกกาซีน) โดยเรียก Comiket ว่า 「創作のゆりかご」 (“เปลเลี้ยงงานสร้างสรรค์”) และบอกว่า 「グレーな部分が漫画産業を支えてきた」 (“พื้นที่สีเทานี่แหละที่ค้ำวงการการ์ตูนมาตลอด”) ส่วนเรื่องว่าโดจินล้อเลียนเรื่องไหนควรถูกดำเนินคดี เขามองว่า

「そこは原作の作家の判断に委ねるべきでしょう。」 “เรื่องนั้นควรปล่อยให้นักเขียนเจ้าของเรื่องเป็นคนตัดสิน”

แน่นอนว่างานในสภาก็มีคนไม่เห็นด้วย Wikipedia ภาษาญี่ปุ่นบันทึกว่าเดือนกรกฎาคม 2026 เขาโหวตรับร่างกฎหมายความผิดฐานทำลายธงชาติ ซึ่งสมาคม PEN ญี่ปุ่นวิจารณ์ว่าจำกัดเสรีภาพในการแสดงออก โดยเขาชี้แจงว่าเข้าไปต่อรองแก้ร่างเพื่อรักษา “แนวป้องกันสุดท้าย” ไว้

จะคิดยังไงกับเรื่องนี้ก็แล้วแต่คนอ่าน แต่ที่แน่ ๆ คือ เด็กที่เคยหอบโดจินไปขายที่ Comiket วันนี้มีที่นั่งในสภาจริง ๆ แล้ว

ที่มา: DREAM GATE – สัมภาษณ์ 赤松健 (2012), INTERNET Watch – เสวนา TPP กับโดจิน (2011), INTERNET Watch – 同人マーク (2013), Business Journal (2022), みんかぶマガジン (2024)