ฮิมารุยะ ฮิเดคาซึ: การ์ตูนสมัครเล่นในเว็บส่วนตัวที่กลายเป็น Hetalia จนคนทำโดจินมากเป็นอันดับ 2 ของคอมิเกะ

ถ้าคุณเป็นแฟนอนิเมะช่วงปลายยุค 2000 แทบเป็นไปไม่ได้ที่จะไม่เคยเห็น 『ヘタリア Axis Powers』 (เฮตาเลีย แอ็กซิส พาวเวอร์ส) การ์ตูนที่จับประเทศต่าง ๆ มาเป็นหนุ่ม ๆ แล้วเล่าประวัติศาสตร์โลกเป็นมุกสั้น ๆ

แต่รู้ไหมว่าเรื่องนี้ไม่ได้เกิดในนิตยสาร มันเกิดในเว็บไซต์ส่วนตัวของนักศึกษาศิลปะชาวญี่ปุ่นคนหนึ่งที่นิวยอร์ก ชื่อ 日丸屋秀和 (ฮิมารุยะ ฮิเดคาซึ)

เด็กฟุกุชิมะ กับเว็บส่วนตัวชื่อ “คิตะยุเมะ”

Wikipedia (วิกิพีเดีย) ภาษาญี่ปุ่นบอกว่าฮิมารุยะเกิดปี 1985 ที่ 郡山 (โคริยามะ) จังหวัดฟุกุชิมะ เคยเรียนที่ Parsons School of Design (พาร์สันส์ สคูล ออฟ ดีไซน์) ในนิวยอร์กแต่ไม่ได้เรียนจบ เว็บของเขาชื่อ キタユメ。 (คิตะยุเมะ) ซึ่งนอกจากเฮตาเลียก็มีการ์ตูนเรื่องอื่นลงไว้ด้วย

Wikipedia ยังบอกว่าปี 2003 เขาเคยส่งงานเข้ารอบสุดท้ายของรางวัลการ์ตูนของ 集英社 (ชูเอย์ชะ) แต่ข้อนี้ไม่มีแหล่งอ้างอิงกำกับ เลยยังไม่มีหลักฐานยืนยัน

ที่มาของเฮตาเลียมีเล่าไว้ในบทความวิชาการของ Toshio Miyake (โทชิโอะ มิยาเกะ) นักวิจัยจากมหาวิทยาลัย Ca’ Foscari (กา ฟอสการี) ที่เวนิส ตีพิมพ์ในวารสาร Transformative Works and Cultures (ทรานส์ฟอร์เมทีฟ เวิร์กส์ แอนด์ คัลเจอร์ส) ปี 2013 สรุปสั้น ๆ ได้แบบนี้

• เฮตาเลียเริ่มเป็น “เว็บมังงะ” ในคิตะยุเมะเมื่อ ปี 2006 ตอนที่ฮิมารุยะยังเรียนโรงเรียนศิลปะในนิวยอร์ก
• เขาบอกเองในเว็บว่าได้ไอเดียจากกระทู้เรื่องสงครามและการทหารใน 2ちゃんねる (นิจันเนรุ) โดยเฉพาะมุกที่ว่าอิตาลีมีกองทัพที่อ่อนแอและซุ่มซ่ามที่สุดในโลก
• ชื่อเรื่องมาจากคำสแลง ヘタレ (เฮตาเระ – “ขี้แพ้ ไม่ได้เรื่อง”) บวกกับ イタリア (อิตาเลีย – “อิตาลี”)
• ผ่านไปไม่กี่เดือน เว็บการ์ตูนนี้ก็มีแฟนกลุ่มเล็ก ๆ ที่ติดหนึบ ส่วนใหญ่เป็นผู้หญิงที่ท่องเว็บ จนสำนักพิมพ์ตัดสินใจจับมาทำเป็นเล่ม

บล็อกของเขาเองก็มีร่องรอยชีวิตช่วงนั้น โพสต์เดือน ก.ค. 2008 เขียนว่า 「１８日にアメリカに帰るので」 (“วันที่ 18 จะกลับอเมริกาแล้ว”) แปลว่าตอนเฮตาเลียออกเป็นเล่ม เขายังใช้ชีวิตอยู่ที่สหรัฐฯ บล็อกเดียวกันยังมีหมวดชื่อ 「歴史コピー本」 (เรคิชิ โคปีบง – โดจินถ่ายเอกสารเรื่องประวัติศาสตร์) และ Wikipedia บอกว่าเขาเคยวาดภาพและทำส่วนหนึ่งของเกมโดจิน 『アパシー ミッドナイト・コレクション vol.1』 (อะพาธี มิดไนต์ คอลเลกชัน) ด้วย

จากเว็บ สู่หนังสือ สู่อนิเมะ

• มี.ค. 2008: 幻冬舎コミックス (เก็นโตฉะ คอมิกส์) รวมเล่มเฮตาเลียเป็นเล่ม 1 ตาม Anime News Network (อนิเมะ นิวส์ เน็ตเวิร์ก) พิมพ์ไปแล้วกว่า 250,000 เล่มในไม่กี่เดือน Wikipedia นับเล่มนี้เป็นการเดบิวต์เชิงพาณิชย์ของเขา
• ก.ค. 2008: ประกาศทำอนิเมะโดย スタジオディーン (สตูดิโอดีน)
• ม.ค. 2009: ช่องเคเบิล キッズステーション (คิดส์สเตชัน) ยกเลิกแผนออกอากาศทางทีวี โดยอ้าง “เหตุผลหลายประการ” หลังชาวเน็ตเกาหลีใต้ประท้วงว่าตัวละครที่เป็นตัวแทนเกาหลีดูหมิ่นคนเกาหลี อนิเมะยังฉายต่อทางเว็บและมือถือของ アニメイト (แอนิเมต) ตามเดิม ส่วนคิดส์สเตชันบอกหนังสือพิมพ์ 読売新聞 (โยมิอูริ ชิมบุน) ว่าไม่รู้เรื่องคำวิจารณ์ในเกาหลี และตัวละครเกาหลีไม่ได้อยู่ในอนิเมะ
• ปลายปี 2009: มิยาเกะเขียนว่าสองเล่มแรกขายรวมกันได้กว่าหนึ่งล้านเล่ม
• 2010: ฉบับภาษาอังกฤษของ Tokyopop (โตเกียวป็อป) ขึ้นอันดับหนึ่งหนังสือขายดีหมวดมังงะของ The New York Times (นิวยอร์กไทมส์)
• 2010-2013: ลงเป็นตอน ๆ แบบไม่สม่ำเสมอในนิตยสาร 『コミックバーズ』 (คอมิก เบิร์ซ) (Wikipedia)
• ก.ย. 2014: ภาคใหม่ 『ヘタリア World☆Stars』 (เฮตาเลีย เวิลด์☆สตาร์ส) เริ่มลงในเว็บ 『少年ジャンプ+』 (โชเน็นจัมป์พลัส) (Wikipedia)
• 2021-2023: เรื่องใหม่ 『総理倶楽部』 (โซริ คุระบุ – “ชมรมนายกรัฐมนตรี”) ลงในนิตยสาร 『ジャンプSQ.』 (จัมป์ สแควร์) (Wikipedia)

วนกลับมาเป็นวัตถุดิบของวงการโดจินเสียเอง

ตลกดีที่งานซึ่งเริ่มจากการลงเองแบบไม่ผ่านใคร พอดังแล้วก็กลายเป็นเรื่องที่คนเอาไปทำโดจินกันเพียบ

มิยาเกะบันทึกว่าคอมิเกะครั้งที่ 78 (ฤดูร้อน 2010) มีวงที่ลงทะเบียนแนวเฮตาเลีย 1,586 วง มากเป็นอันดับ 2 รองจาก 東方Project (โทโฮ โปรเจกต์) ที่มี 2,416 วง งาน “เฮตาเลียออนลี่” ช่วง มิ.ย.-ต.ค. 2010 มีตั้งแต่ราว 50 วงถึง 450 วงต่องาน และช่วงปี 2009 ถึงปลายปี 2011 นี่คือเรื่องที่ถูกนำไปทำโดจินฝั่งผู้อ่านหญิงมากที่สุดในญี่ปุ่น

ทำไมเรื่องนี้เข้าธีม “จากโดจินสู่มืออาชีพ”

ฮิมารุยะเริ่มจากการ์ตูนที่วาดเองลงเว็บตัวเอง ไม่มีบรรณาธิการคอยตรวจ คล้าย ๆ เรื่องของ ONE (วัน) ผู้วาดวันพันช์แมน มิยาเกะยังเล่าว่าตอนแรกเฮตาเลียเป็นงานสมัครเล่น ลายเส้นไม่ได้ประณีต เนื้อเรื่องก็ไม่ต่อเนื่อง แต่แฟน ๆ บนเน็ตมองเห็นของดีของมัน คือไอเดียและตัวละคร

อีกด้านหนึ่ง เฮตาเลียก็สอนว่างานจากเว็บส่วนตัวที่ดังข้ามประเทศ ต้องเจอคนอ่านหลายชาติ มุกเรื่องชาติที่ขำในกลุ่มเล็ก ๆ อาจถูกอ่านอีกแบบเมื่อไปถึงคนในประเทศนั้นจริง ๆ อย่างที่เกิดกับการประท้วงในเกาหลีใต้ปี 2009

ที่มา: Toshio Miyake (2013), Transformative Works and Cultures, Anime News Network (2008-07-24), Anime News Network (2009-01), บล็อกของ 日丸屋秀和 (2008), Wikipedia ภาษาญี่ปุ่น – 日丸屋秀和