TYPE-MOON (ไทป์-มูน): เพื่อนมัธยมสองคน กับเกมโดจิน Tsukihime ที่ขายดีจนกลายเป็นจุดเริ่มของ Fate
เริ่มจากคำสัญญาของเพื่อนมัธยมต้น สู่ Tsukihime ที่ Comiket ปี 2000 ซึ่งขายดีเกินคาด จนพวกเขากล้าทำ Fate/stay night เป็นเกมเชิงพาณิชย์
ทุกวันนี้พูดถึง TYPE-MOON (ไทป์-มูน) ทุกคนนึกถึง Fate (เฟต) กับเกมมือถือ Fate/Grand Order (เฟต/แกรนด์ออร์เดอร์) ที่นิตยสาร 文藝春秋 (บุงเงชุนจู) รายงานว่ามียอดดาวน์โหลดทะลุ 29 ล้านในเดือนพฤศจิกายน 2023
แต่ย้อนกลับไปจุดเริ่ม แบรนด์ยักษ์นี้เป็นแค่วงโดจินเล็ก ๆ ที่ขายวิชวลโนเวลในงาน Comiket (คอมิเกะ – ตลาดนัดโดจินที่ใหญ่ที่สุดในญี่ปุ่น) และเป็นเรื่องของเพื่อนสองคนที่รู้จักกันตั้งแต่เข้ามัธยมต้น
คำสัญญาของเพื่อนมัธยม
นักเขียนบท 奈須きのこ (นาสุ คิโนโกะ) เล่าให้บุงเงชุนจูฟังว่า 武内崇 (ทาเคอุจิ ทาคาชิ) คือเพื่อนคนแรกที่เขามีตอนขึ้นมัธยมต้น
ทาเคอุจิตั้งใจจะเป็นนักวาดการ์ตูนตั้งแต่ ม.1 วาดการ์ตูนลงกระดาษแบบเจาะรู เห็นแบบนั้นนาสุก็อยากลองสร้างงานบ้าง
หนังสือที่จุดประกายคือนิยาย 『エイリアン秘宝街』 (เอเลียน ฮิโฮไก) ของนักเขียน 菊地秀行 (คิคุจิ ฮิเดยูกิ) ที่ทาเคอุจิให้ยืม แต่ในบทสัมภาษณ์กับ 日本PBMアーカイブス (นิฮง พีบีเอ็ม อาร์ไคฟ์ส – องค์กรเก็บประวัติเกมเล่นทางไปรษณีย์) นาสุสารภาพว่าตอนนั้นไม่ค่อยอยากอ่านนิยายเท่าไหร่
「タケ(武内)と仲良くなりたいから我慢して読もう」 “อยากสนิทกับทาเกะ (ทาเคอุจิ) ก็เลยฝืนอ่าน”
ฝืนอ่านไปอ่านมากลับติดใจ ทั้งคู่เลยสัญญากันว่าโตขึ้นจะเดบิวต์ให้ได้ คนหนึ่งเป็นนักวาดการ์ตูน อีกคนเป็นนักเขียนนิยาย
จากวงทาเคโบกิ สู่วงไทป์-มูน
ทั้งสองตั้งวงโดจินส่วนตัวชื่อ 竹箒 (ทาเคโบกิ – “ไม้กวาดไผ่”) นาสุเล่าว่าเขาเริ่มลงนิยายออนไลน์ 『空の境界』 (คาระ โนะ เคียวไค) บนโฮมเพจของทาเคโบกิในปี 1998
ช่วงนั้นกำลังมีกระแส 泣きゲー (นากิเก – เกมเรียกน้ำตา) ของค่าย Leaf (ลีฟ) และ Key (คีย์) ทาเคอุจิเชียร์ให้นาสุเล่น 『ONE 〜輝く季節へ〜』 (วัน คางายากุ คิเซตสึ เอะ) เล่นแล้วนาสุก็เห็นว่าวิชวลโนเวลเล่าเรื่องหนัก ๆ แบบนิยายได้ เลยตัดสินใจลองทำเองเป็นเกมโดจิน
Wikipedia (วิกิพีเดีย) ภาษาญี่ปุ่นระบุว่าวงไทป์-มูนตั้งขึ้นปี 1999 มีสมาชิก 4 คน คือทาเคอุจิ (ตอนนั้นเป็นนักวาดที่บริษัทเกม コンパイル คอมไพล์) นาสุ โปรแกรมเมอร์ 清兵衛 (เซเบ) และนักแต่งเพลง Kate (เคท)
ไทม์ไลน์ยุคโดจิน (ตาม Wikipedia)
- 11 ส.ค. 2000: คอมิเกะครั้งที่ 58 ขายเดโม 『月姫〜半月版〜』 (สึกิฮิเมะ ฮังเก็ตสึบัง – ฉบับครึ่งดวง) 300 แผ่น
- 29 ธ.ค. 2000: คอมิเกะครั้งที่ 59 ออกฉบับสมบูรณ์ 『月姫』 (สึกิฮิเมะ – “เจ้าหญิงจันทรา”) ราคา 2,500 เยน
- 10 ส.ค. 2001: แฟนดิสก์ 『歌月十夜』 (คาเง็ตสึ โทโอยะ)
- 28 ธ.ค. 2002: เกมต่อสู้ 『MELTY BLOOD』 (เมลตี้ บลัด) ทำร่วมกับวง 渡辺製作所 (วาตานาเบะ เซซากุโจ)
- 29 เม.ย. 2003: ชุดรวม 『月箱』 (สึกิบาโกะ) ผลงานสุดท้ายในนามวงโดจิน
“ขายดีเกินคาด” คือเส้นแบ่ง
ในบทสัมภาษณ์กับนิฮง พีบีเอ็ม อาร์ไคฟ์ส (กันยายน 2023) นาสุเล่าว่าความสำเร็จของสึกิฮิเมะบังคับให้เขาต้องเลือกทาง
「『月姫』が予想外に売れたので、ここが分水嶺だなと思ったんですよね。」 “สึกิฮิเมะขายดีเกินคาด ผมเลยคิดว่าตรงนี้แหละคือเส้นแบ่ง”
จะเป็นนักเขียนนิยายหรือนักเขียนเกมก็ต้องเลือกให้ชัด และเขาเลือกเป็นนักเขียนเกม
ข้อควรรู้: ปีที่ตั้งบริษัทยังไม่ตรงกัน นาสุพูดในบทสัมภาษณ์เดียวกันว่าเปลี่ยนวงเป็นบริษัท “ในปี 2001” เพื่อออก Fate/stay night (เฟต/สเตย์ไนต์) เป็นเกมเชิงพาณิชย์ แต่ Wikipedia ซึ่งอ้างหนังสือ 『Fate/stay night プレミアムファンブック』 (พรีเมียมแฟนบุ๊ก) บันทึกว่าช่วงคาเง็ตสึ โทโอยะ (2001) แค่เริ่มคุยกันว่าจะตั้งบริษัทดีไหม ทาเคอุจิตัดสินใจไปทางเชิงพาณิชย์จริงเดือนตุลาคม 2002 และประกาศพร้อมตั้งบริษัท 有限会社ノーツ (บริษัทโนตส์ – Notes) ในปี 2003 สรุปคือสองแหล่งพูดไม่ตรงกัน เราเลยยังไม่ฟันธง
อีกเรื่องสนุกจาก Wikipedia คือเดิมเฟต/สเตย์ไนต์ก็จะออกแบบโดจินเหมือนกัน จนนาสุเขียนบทเส้นทางของเซเบอร์เสร็จแล้วประกาศว่า “อยากออกเชิงพาณิชย์” ทีมอ่านบทแล้วก็เห็นด้วย ตรงกับที่เว็บข่าวเกม 4Gamer (โฟร์เกมเมอร์) เคยถามว่าเฟต “ช่วงแรกวางแผนจะออกเป็นงานโดจิน”
สุดท้ายเฟต/สเตย์ไนต์วางขายวันที่ 30 มกราคม 2004 เป็นเกมเชิงพาณิชย์เกมแรกของแบรนด์
ปมในใจกับ “คุณภาพระดับโดจิน”
นาสุไม่ได้มองยุคโดจินแบบสวยงามไปหมด ตอนคุยกับโฟร์เกมเมอร์เรื่องรีเมก 『月姫 -A piece of blue glass moon-』 (สึกิฮิเมะ อะพีซออฟบลูกลาสมูน, 2021) เขาบอกว่ายังค้างคาใจกับฉบับโดจินมาตลอด
「『月姫』の制作当時は人員も限られていましたし,同人クオリティの作品ではあった。なので,そこには甘えがありました。」 “ตอนทำสึกิฮิเมะ คนก็มีจำกัด เป็นงานคุณภาพระดับโดจิน เลยมีความหละหลวมอยู่ในนั้น”
เขายกตัวอย่างความคิดตอนนั้น เช่น “เป็นเกมงานอดิเรก ก็เอาความชอบไว้ก่อน” หรือ “ภาพเอาปริมาณไว้ก่อนคุณภาพ”
โปรเจกต์รีเมกเริ่มตั้งแต่ปี 2008 แต่ต้องพักไปเพราะเฟต/แกรนด์ออร์เดอร์ กว่าเกมจะออกจริงก็วันที่ 26 สิงหาคม 2021 แล้วผลคือโฟร์เกมเมอร์รายงานว่ายอดขายทะลุ 2.4 แสนชุดภายในวันที่ 24 กันยายน 2021 ทั้งที่นาสุบอกว่าแค่หวังให้ถึง 1 แสนชุดภายในราวหนึ่งปี
ยังกลับไปที่คอมิเกะ
ถึงจะเป็นบริษัทใหญ่แล้ว ทั้งสองก็ยังไม่ทิ้งบ้านเก่า เว็บข่าว 電ファミニコゲーマー (เด็นฟามินิโค เกมเมอร์) รายงานว่าวงส่วนตัวทาเคโบกิกลับมาขายโดจินชิ 3 เล่มที่ คอมิเกะครั้งที่ 100 (14 สิงหาคม 2022)
หนึ่งในนั้นคือ 『型月稿本』 (ไทป์-มูน โคฮง – สมุดร่างของไทป์-มูน) ที่รวมเอกสารตั้งค่า ภาพร่าง และงานจิปาถะตั้งแต่ยุคสึกิฮิเมะปี 2000
เรื่องของไทป์-มูนเลยเป็นตัวอย่างชัด ๆ ว่าคอมิเกะเป็นที่ลองตลาดได้จริง เกมโดจินที่ขายดีเกินคาดทำให้เพื่อนสองคนกล้าเดิมพันกับงานเชิงพาณิชย์ จนเกิดแฟรนไชส์ระดับโลกตามมา
ที่มา: 日本PBMアーカイブス – 奈須きのこインタビュー 第3回, 4Gamer.net – 月姫R クリエイターインタビュー, 文藝春秋PLUS – 伝説の『月姫』誕生秘話