kikiyama (คิคิยามะ): คนสร้าง Yume Nikki ที่แทบไม่เคยพูดอะไร แต่เกมฟรีของเขากลายเป็นตำนานไปทั่วโลก

ไม่มีศัตรูให้สู้ ไม่มีเกมโอเวอร์ ไม่มีบทพูด และไม่บอกด้วยซ้ำว่าต้องทำอะไร ฟังดูเหมือนเกมที่ไม่น่าจะมีใครเล่นใช่ไหม?

แต่ 『ゆめにっき』 (ยูเมะนิกกิ – “บันทึกความฝัน” หรือ Yume Nikki) กลับเป็นเกมทำมือของญี่ปุ่นที่แฟนต่างชาติพูดถึงมากที่สุดเกมหนึ่ง คนสร้างใช้ชื่อว่า ききやま (คิคิยามะ หรือ kikiyama) และแทบไม่เคยให้สัมภาษณ์ใครเลย

เราจะไม่เดาว่าคิคิยามะเป็นใคร เพราะเจ้าตัวเลือกไม่เปิดเผยตัว บทความนี้เล่าเฉพาะเรื่องที่มีแหล่งยืนยันได้เท่านั้น

เกมฟรีที่ทำเองทุกอย่าง

Wikipedia (วิกิพีเดีย) ภาษาญี่ปุ่นระบุว่ายูเมะนิกกิทำด้วยโปรแกรม RPGツクール2003 (อาร์พีจี สึกูรุ 2003 หรือ RPG Maker 2003) ปล่อยเวอร์ชันแรก (0.00) ในปี 2004 และอัปเดตเรื่อยมาจนถึงเวอร์ชัน 0.10 เมื่อตุลาคม 2007

ที่น่าทึ่งคือ ภาพ เพลง และเสียงประกอบในเกม คิคิยามะทำขึ้นเองทั้งหมด ไม่ได้ใช้ของสำเร็จรูปที่แถมมากับโปรแกรม หรือของฟรีบนเน็ตเลย

ในเกม เราเล่นเป็นเด็กสาวที่เปิดประตูออกจากห้องไม่ได้ แต่เข้าไปเดินในโลกความฝันได้ทุกครั้งที่นอนหลับ ระหว่างทางก็เก็บ “エフェクト” (เอฟเฟกต์ – ไอเทมที่เปลี่ยนรูปร่างหรือความสามารถ) ไปเรื่อย ๆ ตัวละครในฝันแทบไม่ตอบสนองอะไร และเกมก็ไม่อธิบายอะไรสักอย่าง

ไทม์ไลน์

• 2004: ปล่อยเวอร์ชันแรกเป็นเกมฟรี
• ตุลาคม 2007: เวอร์ชัน 0.10 (เวอร์ชันล่าสุด)
• มีนาคม 2010: ติดอันดับ 14 ในการโหวต “Vector Award” ฉลอง 20 ปีของเว็บดาวน์โหลดซอฟต์แวร์ Vector (เวกเตอร์) ซึ่ง Wikipedia ระบุว่าคัดจากซอฟต์แวร์ราว 1 แสนตัว
• 2012: ค่ายเกมอินดี้ PLAYISM (เพลย์อิซึม) เริ่มจัดจำหน่ายและดูแลงานแปลฉบับต่างประเทศ (ตามที่ทีมบอกกับ 4Gamer โฟร์เกมเมอร์)
• 10 มกราคม 2018: ฉบับ Steam (สตีม) แจกฟรีพร้อมภาษาอังกฤษอย่างเป็นทางการ
• 23 กุมภาพันธ์ 2018: เกมตีความใหม่แบบ 3D 『YUMENIKKI -DREAM DIARY-』 (ยูเมะนิกกิ ดรีมไดอารี) โดย KADOKAWA (คาโดกาวะ) ร่วมกับ Active Gaming Media (แอ็กทีฟเกมมิงมีเดีย) ราคา 1,980 เยน คิคิยามะอนุญาต ให้ความร่วมมือ และตรวจงานทั้งหมด

“ไม่อธิบาย” คือหัวใจของเกม

ถึงคิคิยามะจะไม่ค่อยพูด แต่ทีมที่เคยทำงานด้วยก็ถ่ายทอดคำพูดบางส่วนไว้

ทีมพัฒนาดรีมไดอารีเล่าให้โฟร์เกมเมอร์ฟังว่า คิคิยามะเป็นคนพูดน้อย “ทั้งในเกมและกับพวกเรา” ไม่ได้สั่งว่าต้องแก้ตรงไหน บอกแค่ว่าทำได้อย่างอิสระ แต่ได้เล่าถึงแก่นของเกมไว้ว่า

「ゆめにっきの根幹にあったのは、説明的なものをなくし、プレイヤーに自由に遊んでもらいたいという思いだった」 “แก่นของยูเมะนิกกิคือความตั้งใจจะตัดส่วนที่อธิบายออกไป แล้วให้ผู้เล่นได้เล่นอย่างอิสระ”

(ประโยคนี้ทีมพัฒนาเล่าต่ออีกที ไม่ใช่คิคิยามะให้สัมภาษณ์เอง)

ฝั่งคาโดกาวะเล่าให้ ファミ通.com (ฟามิตสึ ดอตคอม) ฟังว่าเคยเจอคิคิยามะหลายครั้งผ่านงานของแผนก RPG Maker บอกว่าเป็นคนจริงใจและเงียบ ๆ และคิคิยามะชมดรีมไดอารีว่า “ส่วนที่ไม่อธิบายอะไรนั้นใกล้เคียงกับความจริง”

ความลับที่แม้แต่ทีมงานก็ไม่รู้

คำถามที่แฟนอยากรู้ที่สุดคือ สัญลักษณ์แปลก ๆ ในเกมมีความหมายจริง หรือแค่ทำตามอารมณ์?

ฟามิตสึถามตรง ๆ เลย แต่ตัวแทนแอ็กทีฟเกมมิงมีเดียตอบว่าคิคิยามะ “ไม่ได้พูดอะไรเรื่องนี้เลย” เขาบอกได้แค่ว่า ในฐานะแฟนคนหนึ่ง มีหลายจุดที่ดูแล้ว “ไม่น่าใช่ความบังเอิญ”

ทีมพัฒนายังบอกโฟร์เกมเมอร์ด้วยว่า ถึงจะมีเว็บตีความยูเมะนิกกิเต็มไปหมด แต่พวกเขาคิดว่าคิคิยามะไม่ได้ทำเกมนี้ขึ้นมาเพื่อ “ให้คนตีความ” ดรีมไดอารีเลยไม่ได้ตั้งใจเพิ่มปริศนาใหม่ หรือเฉลยคำตอบอะไร

ดังไกลถึงต่างประเทศ

ทีมงานพูดตรงกันว่า แฟนต่างชาติของยูเมะนิกกิเยอะผิดปกติ

• ฝั่งคาโดกาวะบอกโฟร์เกมเมอร์ว่า ความนิยมในต่างประเทศ “โดดเด่น” กว่าเกมอื่นที่สร้างด้วย RPG Maker
• ฝั่งเพลย์อิซึมบอกฟามิตสึว่า หลังเปิดฉบับภาษาอังกฤษบนสตีมในเดือนมกราคม 2018 คนเข้ามาจากอเมริกามากที่สุดแบบทิ้งห่าง และมองว่ายูเมะนิกกิเป็นผู้บุกเบิกเกมอินดี้แบบเล่าประสบการณ์ส่วนตัว
• ผู้บริหารแอ็กทีฟเกมมิงมีเดียเล่าว่าเคยถามพนักงานชาวสเปนว่ามาญี่ปุ่นทำไม คำตอบคือ “เพราะชอบยูเมะนิกกิ” และอาร์ตไดเรกเตอร์ของดรีมไดอารีเองก็เป็นแฟนที่ “มาญี่ปุ่นเพราะชอบยูเมะนิกกิ”

อิทธิพลของเกมยังเห็นได้ในเกมรุ่นหลัง เช่น เว็บไซต์ทางการของเกมอินดี้ญี่ปุ่น 『アンリアルライフ』 (อันเรียลไลฟ์ – Unreal Life) มีหน้า “ผลงานที่ได้รับอิทธิพล” ที่ใส่ยูเมะนิกกิไว้ในหมวดเกมฟรี

เรื่องของคิคิยามะเลยต่างจากคนสร้างเกมคนอื่น ไม่มีบทสัมภาษณ์ยาว ๆ ให้อ้าง มีแค่เกมเกมเดียวที่ปล่อยให้คนทั้งโลกตีความกันเอง และบางที นั่นอาจเป็นสิ่งที่เจ้าตัวตั้งใจไว้ตั้งแต่แรก

ที่มา: 4Gamer.net – 「YUMENIKKI -DREAM DIARY-」開発チームインタビュー, ファミ通.com – 『YUMENIKKI -DREAM DIARY-』開発者インタビュー, ゆめにっき - Wikipedia