ถูกบรรณาธิการญี่ปุ่นชวนไปเดบิวต์ เขาเจอกันที่ไหน? จากบูธ COMITIA ถึง DM บน pixiv และ X

เคยสงสัยไหมว่า นักวาดญี่ปุ่นที่เล่าว่า “อยู่ดี ๆ ก็มีบรรณาธิการมาชวน” เขาถูกชวนจากตรงไหนกันแน่

พอไล่อ่านบทสัมภาษณ์ทั้งของนักวาดและของบรรณาธิการเอง คำตอบออกมาเป็นสามประตูหลัก

• บูธรับต้นฉบับในงาน COMITIA (โคมิเทีย)
• บรรณาธิการเดินดูโต๊ะขายโดจินด้วยตัวเอง
• บรรณาธิการไล่ดูงานบน pixiv (พิกซิฟ) กับ X (เอ็กซ์) แล้วทักไปหา

มาดูทีละประตู พร้อมเรื่องของนักวาดที่เดินเข้าวงการด้วยแต่ละทางกัน

ประตูที่ 1: บูธบรรณาธิการกลางงาน

ในงานโคมิเทียมีบูธที่เรียกว่า 出張マンガ編集部 (ชุตโจ มังงะ เฮนชูบุ – บูธบรรณาธิการรับต้นฉบับในงาน)

ภาพคือสำนักพิมพ์ต่าง ๆ ส่งบรรณาธิการมานั่งรอในงาน แล้วนักวาดก็ถือต้นฉบับมาให้ดูได้เลย

中村公彦 (นาคามูระ คิมิฮิโกะ) ผู้ดูแลโคมิเทียมายาวนาน เล่ากับ J-CAST (เจแคสต์) เมื่อปี 2023 ว่าโครงการนี้เริ่มตั้งแต่ปี 2003

「同人と商業の間の垣根を下げたい、という意図で始めました。」 “เริ่มทำเพราะอยากลดกำแพงระหว่างโดจินกับงานเชิงพาณิชย์”

เขาบอกว่านักวาดกล้าลองมากขึ้น เพราะรู้สึกว่า “สำนักพิมพ์มาดูงานของเราถึงที่”

ฝั่งสำนักพิมพ์เองก็ได้ประโยชน์ เพราะช่วงนั้นคนที่ถือต้นฉบับไปเสนอถึงสำนักงานเริ่มน้อยลงแล้ว เรียกว่าวินวินทั้งคู่

ประตูที่ 2: บรรณาธิการเดินมาหาถึงโต๊ะ

ประตูนี้ไม่ต้องเตรียมแฟ้มผลงานด้วยซ้ำ แค่ทำหนังสือของตัวเองให้ดี แล้ววางขายให้คนเห็น

• 森薫 (โมริ คาโอรุ) ผู้วาด 『エマ』 (เอ็มม่า) ไม่เคยส่งประกวด ไม่เคยเอางานไปเสนอที่ไหนเลย เธอเล่ากับ アニメイトタイムズ (แอนิเมต ไทมส์) ว่า 「私はイベントで一本釣りという感じでした」 (“ของฉันเหมือนถูกตกขึ้นมาตัวเดียวในงานอีเวนต์”) คำว่า 一本釣り (อิปปงซึริ – ตกปลาทีละตัวด้วยคันเบ็ด) คือการที่บรรณาธิการเลือกคนที่อยากได้เอง (อ่านเรื่องของโมริ)
• 和山やま (วายามะ ยามะ) ตาม Wikipedia (วิกิพีเดีย) ภาษาญี่ปุ่น เธอทำโดจิน 『夢中さ、きみに。』 (มูจูสะ คิมิ นิ) ไปขายในงาน コミティア127 (โคมิเทีย 127) เดือน ก.พ. 2019 แล้วไปเข้าตาบรรณาธิการของ 『コミックビーム』 (คอมิกบีม) จนได้ทำเป็นเล่ม ปีถัดมายังคว้ารางวัลวัฒนธรรมเทะซึกะ โอซามุ สาขาเรื่องสั้นด้วย (อ่านเรื่องของวายามะ)
• ヤマザキコレ (ยามาซากิ โคเระ) เล่าในบทสนทนาที่ アニメージュプラス (อะนิเมจ พลัส) ตัดตอนมาว่า 『魔法使いの嫁』 (มาโฮสึไค โนะ โยเมะ) เริ่มจากงานออริจินัลที่ทำไปโคมิเทีย แล้วบรรณาธิการ 「拾ってもらい」 (“เก็บไป”) ปั้นเป็นเรื่องยาว (อ่านเรื่องของยามาซากิ)

ประตูนี้เก่าแก่กว่ายุคอินเทอร์เน็ตอีก Wikipedia ภาษาญี่ปุ่นเล่าว่าปี 1987 เพื่อนของ 高河ゆん (โคงะ ยุน) หยิบโดจิน 『ASIA』 (เอเชีย) ของเธอไปให้กองบรรณาธิการนิตยสาร 『ウィングス』 (วิงส์) ดู จนบรรณาธิการชวนไปทำงาน มีเพื่อนดีก็แบบนี้แหละ (บูมโดจินกัปตันซึบาสะยุค 80)

ประตูที่ 3: pixiv และ X

บรรณาธิการส่องอะไรบ้าง

ปี 2022 ทีมบรรณาธิการของ ガンガンpixiv (กังกัง พิกซิฟ) เว็บการ์ตูนที่ スクウェア・エニックス (สแควร์ เอนิกซ์) ทำร่วมกับ pixiv มาเล่ากับ pixivision (พิกซิวิชัน) แบบหมดเปลือกว่าเขาหานักวาดกันยังไง

• ไล่ตามรายชื่อที่คนวาดเก่งติดตาม: 「絵が上手い人は大抵他の絵が上手い人をフォローしているものなので」 (“คนวาดเก่งมักจะติดตามคนวาดเก่งคนอื่นอยู่แล้ว”) เลยไล่ดูต่อไปเป็นทอด ๆ
• ดูอันดับ pixiv: 「pixivのランキングも日間、週間、月間それぞれ50位くらいまで目を通しています。」 (“อันดับของ pixiv ทั้งรายวัน รายสัปดาห์ และรายเดือน ก็ดูไล่ไปถึงราวอันดับ 50”)
• ไม่ต้องไวรัลก็ได้: เขามองหา 「すごくバズっているわけではないけど、ポテンシャルの高さを感じる方」 (“คนที่ไม่ได้ดังระเบิด แต่รู้สึกได้ว่ามีศักยภาพสูง”) และดูพื้นฐานการวาดประกอบด้วย
• ทักทาง DM: เจอคนที่ใช่ก็ส่งข้อความส่วนตัวไปหา บรรณาธิการคนหนึ่งบอกว่าแค่นักวาดเปิดรับ DM บน X ไว้ก็ช่วยได้เยอะมาก

ฝั่งงานแฟนตาซีก็มีเรื่องเล่าสนุก บรรณาธิการ 広井 (ฮิโรอิ) ของ 『ハルタ』 (ฮารุตะ) ผู้ดูแล 『ダンジョン飯』 (ดันเจี้ยนเมชิ) เล่ากับ 電ファミニコゲーマー (เด็นฟามินิโค เกมเมอร์) ว่าตอนนั้นใน pixiv และชุมชนคนวาดรูปออนไลน์มี 「ファンタジーのイラストを上げている10代～20代の人たち」 (“คนอายุ 10 ถึง 20 กว่าที่ลงภาพแฟนตาซี”) อยู่เต็มไปหมด

และ 九井諒子 (คุอิ เรียวโกะ) ก็เป็นหนึ่งในนั้น เขาเลยคิดว่าถ้าทำการ์ตูนแฟนตาซีให้คนกลุ่มนี้อ่าน ยังไงก็น่าจะขายได้ (อ่านเรื่องของคุอิ)

ส่วนใครอยากรู้เรื่องการ์ตูนที่เริ่มจากโพสต์บน pixiv จนได้รวมเล่ม ลองอ่านเรื่องของฟูจิตะ ผู้วาด Wotakoi

pixivコミックインディーズ: ปุ่มสเกาต์แบบเป็นทางการ

เดือน ก.ย. 2022 pixiv เปิดบริการ pixivコミックインディーズ (พิกซิฟ คอมิก อินดี้ส์) รุ่นทดลอง ตามรายงานของ Impress Watch (อิมเพรส วอตช์) หลักการง่าย ๆ คือ

• นักวาดเลือกเองว่าจะเอาการ์ตูนที่ลง pixiv ไว้มาโชว์ในระบบนี้ไหม และบอกได้ว่าอยากเดบิวต์
• บรรณาธิการของสำนักพิมพ์ที่ร่วมโครงการค้นงานได้ แล้วกด “スカウト (สเกาต์)” ส่งหานักวาด
• บรรณาธิการมีหน้าโปรไฟล์ที่ยืนยันว่าทำงานกับสำนักพิมพ์ที่ร่วมโครงการจริง นักวาดกดเข้าไปดูได้
• ช่วงเปิดตัวมีสำนักพิมพ์ร่วม 5 แห่ง นิตยสาร 7 หัว เช่น อิจินชะ, คาโดกาวะ, โคดันฉะ, สแควร์ เอนิกซ์ และ フロンティアワークス (ฟรอนเทียร์ เวิร์กส์)
• pixiv บอกว่าแต่ละปีมีการ์ตูนออริจินัลลงในเว็บราว 180,000 เรื่อง

ระวังไว้ก่อน เช็กว่าบรรณาธิการเป็นตัวจริง

ทีมกังกัง พิกซิฟเล่าว่าช่วงแรกที่นักวาดแห่ลงการ์ตูนใน X มีนักวาดโทรไปถามสำนักพิมพ์ตรง ๆ ว่า

「スクウェア・エニックスの編集者だという人からメールが来ましたが、これは本物ですか？」 “มีคนอ้างว่าเป็นบรรณาธิการของสแควร์ เอนิกซ์ส่งเมลมา เป็นของจริงหรือเปล่า”

เพราะฉะนั้นถ้ามีคนทักมาเสนองาน ทางที่ชัวร์คือเช็กกับช่องทางทางการของสำนักพิมพ์ หรือใช้ระบบที่ยืนยันตัวบรรณาธิการไว้แล้วอย่าง pixiv คอมิก อินดี้ส์

สรุปสั้น ๆ สำหรับนักวาด

• ทำงานให้เสร็จแล้วปล่อยให้คนเห็น: ทั้งสามประตูต้องการงานที่เสร็จแล้ว จะเป็นโดจินบนโต๊ะ ต้นฉบับในแฟ้ม หรือการ์ตูนบน pixiv ก็ได้
• ไม่ต้องรอดัง: บรรณาธิการบอกเองว่าดูคนที่ “ยังไม่ไวรัลแต่มีศักยภาพ”
• เปิดช่องให้ติดต่อได้: เปิด DM หรือใส่อีเมลติดต่อไว้ในโปรไฟล์
• เช็กก่อนตอบรับ: เช็กตัวตนคนที่ทักมาทุกครั้ง

อยากรู้จักงานโคมิเทียให้มากขึ้น ไปต่อได้ที่คู่มือ COMITIA

ที่มา: J-CAST – コミティアの歴史とこれから (2023), pixivision – ガンガンpixiv編集部に聞いた (2022), Impress Watch – pixivコミックインディーズ (2022), アニメイトタイムズ – 森薫インタビュー, 電ファミニコゲーマー – 九井諒子インタビュー, アニメージュプラス – ヤマザキコレ