itch.io เว็บที่ให้คนขายเลือกเองว่าจะแบ่งเงินให้เว็บกี่เปอร์เซ็นต์ ตั้งแต่ 0 ถึง 100
itch.io ให้คนขายเลื่อนแถบเลือกส่วนแบ่งให้เว็บเองได้ 0-100% ค่าเริ่มต้น 10% ขายของ 10 ดอลลาร์ได้เก็บราว 8.41 ดอลลาร์ เล่าที่มาของระบบนี้ตั้งแต่ปี 2015
ลองนึกภาพร้านค้าที่เดินมาบอกเราว่า “จะแบ่งเงินให้ร้านเท่าไรก็ได้ ตามที่คุณคิดว่าแฟร์ จะให้ศูนย์ก็ได้นะ” ฟังดูเหมือนมุกตลก แต่มีเว็บที่ทำแบบนี้จริงมากว่าสิบปีแล้ว
เว็บนั้นคือ itch.io (อิตช์ดอตไอโอ) ตลาดออนไลน์ของคนทำเกมอินดี้ คอมิก และงานดิจิทัล ที่หลายคนน่าจะเคยเข้าไปโหลดเกมฟรีหรือเกมแจมแปลก ๆ มาเล่น ระบบนี้ชื่อว่า Open Revenue Sharing (โอเพน เรเวนิว แชริ่ง – แบ่งรายได้แบบเปิด)
เริ่มจากเว็บที่ไม่เก็บเงินเลย
เรื่องนี้มีที่มาที่น่ารักมาก ในโพสต์เปิดตัวเมื่อวันที่ 4 มีนาคม 2015 ผู้สร้างเว็บที่ใช้ชื่อว่า leafo (ลีโฟ) เล่าว่า
- ตั้งแต่ ตุลาคม 2013 itch.io ปล่อยให้คนขายของโดยไม่หักเงินสักแดง
- ตอนแรกปิดค่าธรรมเนียมไว้เพื่อกิจกรรม October Challenge ของ Ludum Dare (ลูดุม แดร์ – งานแข่งทำเกมชื่อดัง) ซึ่งท้าให้ผู้เข้าร่วมทำเกม เอาออกขาย และขายให้ได้จริง
- เขาตัดสินใจปิดค่าธรรมเนียมต่อไปเรื่อย ๆ เพราะค่าดูแลเว็บยังพอรับไหว และมันช่วยให้กำลังใจคนขายมาก
แต่พอเว็บโตขึ้น คนขายเองกลับเป็นฝ่ายถามว่าเมื่อไรเว็บจะเริ่มหาเงิน เพราะอยากให้ตลาดที่ตัวเองชอบอยู่รอดไปนาน ๆ
leafo เลยคิดวิธีที่เข้ากับนิสัยของชุมชนนี้ ซึ่งเขาบอกว่าเป็นกลุ่มคนใจกว้างที่ชอบจ่ายเงินสนับสนุนครีเอเตอร์อยู่แล้ว
“itch.io has always been pay-what-you-want for buyers, it will soon be pay-what-you-want for sellers.” (itch.io ให้คนซื้อจ่ายเท่าไรก็ได้มาตลอด ต่อไปนี้คนขายก็จะได้จ่ายเท่าไรก็ได้เหมือนกัน)
ระบบทำงานยังไง
ง่ายมาก ในหน้า Seller Settings ของบัญชี จะมีแถบเลื่อนให้เลือกว่าจะแบ่งยอดขายให้ itch.io กี่เปอร์เซ็นต์ ตั้งแต่ 0% ถึง 100%
- ถ้าไม่ได้ไปแก้อะไร ค่าเริ่มต้นคือ 10%
- itch.io บอกว่าเงินที่ได้ทั้งหมดใช้กับค่าเซิร์ฟเวอร์ ค่าแบนด์วิดท์ และพัฒนาฟีเจอร์ใหม่
ตอนเปิดตัว leafo ยอมรับตรง ๆ ว่ามีความเสี่ยงที่ทุกคนจะตั้งเป็น 0 แต่ทีมยอมเสี่ยง เพื่อรักษาบรรยากาศชุมชนที่ช่วยเหลือกัน เขายังชี้ว่า 10% ต่ำกว่ามาตรฐานอุตสาหกรรมที่ 30% ซึ่งเห็นได้ในร้านแอปหรือ Steam (สตีม) มาก และชวนให้คนขายปรับเองถ้าคิดว่าค่าเริ่มต้นสูงหรือต่ำไป
ระบบเริ่มเก็บเงินจริงวันที่ 23 มีนาคม 2015 ห่างจากประกาศเกือบสามสัปดาห์ เพราะเขาไม่อยากเริ่มหักเงินแบบไม่บอกล่วงหน้า
คิดเลขให้ดู: ขาย 10 ดอลลาร์ ได้เท่าไร
นอกจากส่วนแบ่งของ itch.io แล้ว ยังมีค่าธรรมเนียมผู้ให้บริการชำระเงิน อย่าง PayPal (เพย์พาล) หรือ Stripe (สไตรป์) ซึ่งส่วนใหญ่อยู่ที่ 0.30 ดอลลาร์ + 2.9% ต่อรายการ
เอกสารของ itch.io ยกตัวอย่างไว้ ถ้าขายของราคา 10 ดอลลาร์ ที่ค่าเริ่มต้น 10%
- itch.io หัก 10% = 1 ดอลลาร์
- ค่าชำระเงิน = 0.30 + (10 × 2.9%) = 0.59 ดอลลาร์
- เหลือถึงมือคนขาย 8.41 ดอลลาร์
ระวังของราคาถูกเกินไป
มีเคล็ดลับที่ itch.io เตือนไว้เอง เพราะค่าชำระเงินมีส่วนคงที่ราว 30 เซ็นต์ ยิ่งของราคาถูก สัดส่วนที่โดนหักก็ยิ่งเยอะ
- ขาย 1 ดอลลาร์ โดนส่วนคงที่ไปแล้ว 30%
- ขาย 2 ดอลลาร์ โดนส่วนคงที่ไป 15%
itch.io จึงแนะนำให้ตั้งราคาอย่างน้อย 2 ดอลลาร์ อีกทางที่เว็บรองรับคือตั้งหน้าแบบ “จ่ายเท่าไรก็ได้” ซึ่งกำหนดราคาขั้นต่ำเป็น 0 ได้ ให้คนที่ชอบงานจ่ายตามที่คิดว่าสมควร
เลือกได้สองแบบว่าเงินจะวิ่งยังไง
itch.io มีโหมดรับเงินให้เลือก 2 แบบ
แบบ “Direct to you” (เข้าบัญชีเราโดยตรง)
- เงินจากแต่ละการขายวิ่งเข้าบัญชี PayPal หรือ Stripe ของเราทันที
- เราเป็นผู้ขายในนามตัวเอง ต้องดูแลเรื่องภาษีและการโต้แย้งรายการบัตรเอง
แบบ “Collected by itch.io” (ให้เว็บเก็บไว้ก่อน)
- itch.io เป็นผู้รับเงิน แล้วเราค่อยกดถอนผ่าน PayPal หรือ Payoneer (เพย์โอเนียร์)
- ทุกรายการคิดเป็นดอลลาร์สหรัฐ เว็บแปลงสกุลเงินให้
- ต้องกรอกข้อมูลภาษีกับ itch.io ก่อน มียอดอย่างน้อย 5 ดอลลาร์ถึงถอนได้ และเงินแต่ละรายการจะถอนได้หลังซื้อ 7 วัน
- ทีมงานตรวจทุกคำขอถอนเงิน โดยปกติใช้เวลา 10-14 วัน
- ข้อควรรู้: ถ้าทิ้งเงินไว้ในบัญชีนานเกินหนึ่งปี เว็บอาจเก็บค่าดูแล ควรถอนราวเดือนละครั้ง
ทำไมนักทำเกมโดจินควรรู้จัก
itch.io ไม่มีค่าเปิดร้าน ไม่ติดโฆษณาบนหน้าของเรา และบอกชัดว่าเราเป็นเจ้าของผลงานเต็มตัว ลบออกเมื่อไรก็ได้ เว็บขอแค่สิทธิ์ขั้นต่ำที่ต้องใช้แสดงหน้าและเก็บไฟล์ให้
นอกจากเกมแล้ว เว็บยังมีหมวดสำหรับคอมิก หนังสือ เพลงประกอบ และแอสเซ็ต ทำให้เหมาะกับคนที่อยากขายเกมโดจิน การ์ตูนดิจิทัล หรือแพ็กภาพให้คนทั่วโลก โดยไม่ต้องสร้างเว็บเอง ใครอยากรู้ว่าเกมเล็ก ๆ บนเว็บแบบนี้ไปไกลได้แค่ไหน ลองอ่าน เรื่องเล่าเกมโดจินจาก Comiket ถึง Steam ประกอบได้
แต่สิ่งที่ทำให้ itch.io พิเศษจริง ๆ ไม่ใช่ตัวเลข มันคือความเชื่อว่า ถ้าเว็บใจดีกับครีเอเตอร์ ครีเอเตอร์ก็จะใจดีกลับ
ที่มา: itch.io: Accepting Payments and Getting Paid, itch.io Creator FAQ, itch.io: Introducing open revenue sharing