คูเดเระ (Kuudere) และแก๊ง '-เดเระ': ลูกหลานของซึนเดเระมาจากไหนกันบ้าง
คูเดเระแตกมาจากซึนเดเระ เดิมเป็นชื่อเล่นของ 'ซุนาโอะคูล' ขั้วตรงข้ามซึนเดเระ ก่อนความหมายจะแยกทาง ส่วนคำ -เดเระ อีกหลายคำยังหาที่มาชัด ๆ ไม่ได้
ซึนเดเระ คูเดเระ ยันเดเระ เดเระเดเระ… ใครไล่อ่านแท็กตัวละครบ่อย ๆ คงเคยงงว่า ทำไมคำ “-เดเระ” มันเยอะขนาดนี้?
คำตอบง่ายมาก พอคำว่า ซึนเดเระ (ツンデレ) ดังขึ้นมา แฟนการ์ตูนญี่ปุ่นก็เริ่ม “แตกคำ” ตามสูตรเดียวกัน คือเอานิสัยภายนอกมาต่อกับ デレ (เดเระ) ที่มาจาก デレデレ (เดเระเดเระ – ออดอ้อน แสดงความรักออกนอกหน้า) จนกลายเป็นแก๊ง “-เดเระ” อย่างที่เห็นทุกวันนี้
แต่แต่ละคำก็มีหลักฐานที่มาไม่เท่ากันนะ ในบทความนี้เราเลยเล่าเฉพาะส่วนที่มีแหล่งอ้างอิงจริง
คูเดเระ: ข้างนอกเย็นชา แต่ค่อย ๆ ใจอ่อน
クーデレ (คูเดเระ) มาจาก クール (คูล – เย็นชา นิ่ง) บวก デレデレ
Wikipedia (วิกิพีเดีย) ภาษาญี่ปุ่นบอกว่าเป็นตัวละครที่แรก ๆ ดูเย็นชา เข้าถึงยาก แต่พอสนิทกันก็อ่อนโยน ออดอ้อน และบอกตรง ๆ ว่าเป็นคำที่แตกมาจากซึนเดเระ
เว็บ マンガペディア (มังงะเปเดีย) ในบทความปี 2017 แบ่งคูเดเระออกเป็นสามแบบ
- คนเย็นชาที่ค่อย ๆ เปิดใจ
- คนที่ออดอ้อนเฉพาะกับคนบางคน
- คนที่ซ่อนความรู้สึกจริงไว้ใต้ท่าทีเย็นชา
ต้นทางที่หลายคนไม่รู้: “ซุนาโอะคูล”
ก่อนจะมีคูเดเระ มีอีกคำที่สำคัญกว่า แต่แฟนหลายคนไม่เคยได้ยิน คือ 素直クール (ซุนาโอะ คูล – “ตรงไปตรงมาแบบเย็นชา”)
Wikipedia ภาษาญี่ปุ่นอ้างหนังสือศัพท์ร่วมสมัย 『現代用語の基礎知識2007』 (เก็นได โยโงะ โนะ คิโซจิชิกิ 2007) ว่า ซุนาโอะคูลถูกตั้งขึ้นให้เป็นธาตุที่ตรงข้ามกับซึนเดเระทุกอย่าง
- ตรงข้ามกับ ツン (ซึน – ทำหยิ่ง) คือ 素直 (ซุนาโอะ – ตรงไปตรงมา)
- ตรงข้ามกับ デレ (เดเระ – เขินอาย ออดอ้อน) คือ クール (คูล – นิ่ง เย็นชา)
ผลที่ได้คือตัวละครที่ “บอกรักตรง ๆ หน้าตาเฉย ไม่เขินเลย” Wikipedia ยังอ้างกระทู้บน 2ちゃんねる (นิจันเนรุ) ชื่อ 「素直でCOOLな娘」 (สาวที่ตรงไปตรงมาและคูล) ประกอบเรื่องนี้ด้วย
ทีนี้จุดหักมุม: Wikipedia บอกว่า เดิมคำว่าคูเดเระถูกคิดขึ้นมาเป็นชื่อเรียกอีกชื่อของซุนาโอะคูล แต่ความหมายค่อย ๆ เปลี่ยน จนทุกวันนี้ถือว่าเป็นคนละแบบกันแล้ว มังงะเปเดียก็ยอมรับว่าเรื่องนี้เคยเถียงกันมา และตอนนี้คำว่าคูเดเระถูกใช้ทั้งสองความหมาย
แก้ความเข้าใจผิด
หลายคนคิดว่าคูเดเระคือ “ซึนเดเระเวอร์ชันเงียบ” แต่ถ้าย้อนไปดูต้นทาง ซุนาโอะคูลถูกคิดขึ้นมาเป็นขั้วตรงข้ามของซึนเดเระ ไม่ใช่ญาติสนิท ส่วนคูเดเระในความหมายตอนนี้ค่อย ๆ ขยับกลับมาใกล้ซึนเดเระทีหลัง
สมาชิกคนอื่นในแก๊ง -เดเระ
มังงะเปเดียรวมคำ “-เดเระ” ที่ใช้กันบ่อยไว้แบบนี้
- ヤンデレ (ยันเดเระ) ตัวละครที่จิตใจไม่มั่นคงแต่ยังแสดงความรัก หรือรักใครมากจนจิตใจป่วย บทความบอกว่าแพร่มาจากวัฒนธรรมโมเอะสายผู้ชายในยุค 2000 และคนรู้จักผ่าน 『School Days』 (สคูลเดย์ส) กับอนิเมะ 『SHUFFLE!』 (ชัฟเฟิล!)
- ボコデレ (โบโกะเดเระ) ออดอ้อนไปพร้อมกับต่อยอีกฝ่ายไปด้วย บทความบอกว่าคำนี้ตั้งขึ้นมาให้ 伊波まひる (อินามิ มาฮิรุ) จาก 『WORKING!!』 (เวิร์กกิง) และยอมรับว่าค่อนข้างเฉพาะกลุ่ม
- デレデレ (เดเระเดเระ) ออดอ้อนคนคนเดียวตลอดเวลา ไม่มีส่วนผสมของซึน คูล หรือยันเลย บทความยกตัวอย่าง ニャル子 (เนียรุโกะ) จาก 『這いよれ！ニャル子さん』 (ไฮโยเระ! เนียรุโกะซัง)
ส่วนพี่ใหญ่อย่างซึนเดเระเอง มังงะเปเดียบอกแค่ว่าที่มาไม่แน่ชัด น่าจะมาจากศัพท์อินเทอร์เน็ต (อยากรู้ประวัติละเอียด อ่านต่อได้ที่บทความซึนเดเระและยันเดเระในเว็บนี้)
แล้ว “ดันเดเระ” ล่ะ?
คำอย่าง ダンデレ (ดันเดเระ) ที่บางคนใช้กัน รอบนี้เรายังหาแหล่งอ้างอิงญี่ปุ่นที่เชื่อถือได้ไม่เจอว่าใครใช้ก่อนหรือเริ่มเมื่อไร เลยขอยังไม่สรุปที่มา
ทำไมคำ -เดเระ ถึงงอกได้ไม่หยุด
เพราะสูตร “นิสัยภายนอก + เดเระ” ใครก็สร้างคำใหม่ได้ทันที แค่เปลี่ยนครึ่งหน้า
คำที่คนใช้ตามจนติดตลาดอย่างคูเดเระหรือยันเดเระ เลยกลายเป็น “ธาตุโมเอะ” ที่ใช้แยกประเภทตัวละคร ส่วนคำที่ตั้งให้ตัวละครตัวเดียวอย่างโบโกะเดเระ ก็มักวนอยู่แค่ในวงแคบ