รอบโลก

COMICUP งานโดจินใหญ่สุดในจีน: จากชมรมนักศึกษาสู่ 300,000 ครั้ง แต่ต้องคอยดูทิศทางลม

COMICUP หรือ CP งานโดจินใหญ่สุดของจีน โตจากชมรมนักศึกษาจนมีกว่า 10,000 บูธ แต่ก็ต้องปรับตามบรรยากาศ เช่นงดผลงานญี่ปุ่นช่วงปลายปี 2025

ลองนึกภาพงานโดจินที่เริ่มจากเด็กมหาลัยกลุ่มเล็ก ๆ แล้ววันหนึ่งรัฐบาลท้องถิ่นลงมาช่วยโปรโมตเอง มีคนเข้าหลักแสนครั้ง

นั่นคือ COMICUP (คอมิคัพ) หรือที่แฟน ๆ เรียกสั้น ๆ ว่า CP งานที่สื่อหลายสำนักบอกตรงกันว่าใหญ่ที่สุดในจีนแผ่นดินใหญ่ แต่ความใหญ่นี้ก็มาพร้อมเงื่อนไขที่งานโดจินญี่ปุ่นไม่เคยต้องเจอ

เริ่มจากชมรมนักศึกษาในเซี่ยงไฮ้

งานนี้มีชื่อเล่นว่า 魔都同人祭 (โมตู ถงเหรินจี้ – “เทศกาลโดจินแห่งเมืองมาร”) เพราะเริ่มที่เซี่ยงไฮ้ ซึ่งมีฉายาว่า 魔都 (เมืองมาร)

ปีที่เริ่มนั้นแหล่งข่าวพูดไม่ตรงกัน

  • สื่อเกมญี่ปุ่น インサイド (อินไซด์) เขียนปี 2019 ว่าจัดครั้งแรกปี 2007 และเรียกว่าเป็น “Comiket (คอมิเกะ) ฉบับจีน” ที่จัดปีละ 2 ครั้ง
  • CGTN (ซีจีทีเอ็น – สถานีโทรทัศน์ภาคภาษาต่างประเทศของรัฐจีน) รายงานปี 2026 ว่าเริ่มปี 2008 โดยชมรมการ์ตูน Feidian (เฟยเตี้ยน) ของมหาวิทยาลัยฟู่ตั้น (Fudan) ช่วงแรกขับเคลื่อนด้วยนักศึกษาที่วาดผลงานเอง

ตัวอย่างงานยุคเซี่ยงไฮ้คือ CP23 เมื่อ 15-16 ธ.ค. 2018 ที่ศูนย์แสดงสินค้านานาชาติใหม่เซี่ยงไฮ้ อินไซด์เล่าว่ามีทั้งบูธบริษัท แบรนด์แฟชั่นโลลิต้า และคอสเพลเยอร์ตัวท็อปจากทั่วประเทศ

ย้ายมาหางโจว แล้วใหญ่ขึ้นอีก

ช่วงหลังงานย้ายมาที่ 杭州大会展中心 (หางโจว ต้าฮุ่ยจั่น จงซิน – ศูนย์ประชุมและนิทรรศการหางโจว) ในเขตเซียวซาน บทความบนโซ่วโฮ่ว (Sohu) บอกว่า CP32 เป็นปีที่ 3 ติดกันที่งานมาจัดที่นี่

CP32 จัด 1-2 และ 4-5 พ.ค. 2026 ช่วงวันหยุดแรงงาน ตัวเลขจาก CGTN ชวนอึ้งมาก

  • พื้นที่ 300,000 ตารางเมตร
  • บูธมากกว่า 10,000 บูธ
  • โซนตามธีมกว่า 390 โซน
  • ยอดเข้างานเกิน 300,000 ครั้ง (นับเป็นครั้ง ไม่ใช่จำนวนคน)
  • คนเข้างานกว่า 90% มาจากนอกหางโจว
  • ประเมินการใช้จ่ายด้านวัฒนธรรม การค้า และท่องเที่ยวที่เกี่ยวข้องเกิน 1,000 ล้านหยวน

ถ้าอยากเทียบ Comiket 108 ที่ญี่ปุ่นเมื่อ ส.ค. 2026 มีพื้นที่เซอร์เคิลราว 23,000 พื้นที่ แต่แต่ละงานนับ “บูธ” กับ “พื้นที่” ไม่เหมือนกัน เลยเทียบกันตรง ๆ ไม่ได้

งานที่รัฐช่วยโปรโมต

ที่ต่างจากญี่ปุ่นชัด ๆ คือ รัฐเข้ามามีบทบาท

ประกาศเปิดขายบัตร CP32 ออกผ่านบัญชี 萧山发布 (เซียวซาน ฟาปู้) ซึ่งเป็นบัญชีทางการของฝ่ายประชาสัมพันธ์รัฐบาลเขตเซียวซาน ประกาศบอกว่า CP อยากช่วยนักสร้างสรรค์จีนพัฒนาฝีมือ และสร้างคลังผลงานต้นฉบับให้ตลาดในประเทศ ส่วน CGTN เรียก CP32 ว่าเป็น “แหล่งบ่มเพาะ” อุตสาหกรรมสร้างสรรค์ต้นฉบับของจีน

กติกาเข้างานก็เข้มกว่าที่คนไทยคุ้น ประกาศเดียวกันบอกว่า

  • ไม่ขายบัตรหน้างาน ถ้าบัตรออนไลน์หมดก็ไม่ปล่อยเพิ่ม
  • บัตรระบุชื่อจริง ต้องพกบัตรประชาชนตัวจริงที่ชื่อตรงกับบนบัตร
  • เข้างานด้วยระบบจดจำใบหน้า

ธีมของ CP32 คือ “新青年” (ซินชิงเหนียน – คนหนุ่มสาวยุคใหม่) และเน้นโซน 国风国创 (กั๋วเฟิง กั๋วฉวง – ผลงานสไตล์จีนและผลงานต้นฉบับของจีน) คำขวัญที่โซ่วโฮ่วยกมาคือ

「此间★新青年,笔下★有河山。」 (ที่นี่มีคนหนุ่มสาวยุคใหม่ ปลายพู่กันมีขุนเขาและสายน้ำ)

ธันวาคม 2025: วันที่ผลงานญี่ปุ่นหายไปจากงาน

เรื่องที่ทำให้วงการโดจินทั่วเอเชียหันมามอง คืองาน COMICUP ที่หางโจวเมื่อ 27-28 ธ.ค. 2025

สำนักข่าว 世界新聞網 (ชื่อเจี้ยซินเหวินหวั่ง – World Journal) รายงานว่า วันที่ 19 ธ.ค. หรือแค่ราวหนึ่งสัปดาห์ก่อนงาน ผู้จัดประกาศเปลี่ยนงานเป็น “新国风专场” (ซินกั๋วเฟิง จวนฉ่าง – งานพิเศษธีมสไตล์จีนใหม่) ของที่ไม่ตรงธีมต้องเก็บออกทั้งหมด เหตุผลที่ให้มาคือ

「基於對當前社會環境、文化責任等因素的綜合考慮」 (จากการพิจารณาปัจจัยต่าง ๆ เช่น สภาพสังคมในปัจจุบันและความรับผิดชอบทางวัฒนธรรม)

ประกาศไม่ได้เอ่ยถึงญี่ปุ่นตรง ๆ แต่ World Journal อ้างภาพหน้าจอที่ทีมงานแจ้งคนออกบูธว่าจะจำกัดกิจกรรมเกี่ยวกับ IP ญี่ปุ่นทั้งหมด

ผลก็คือนักวาดโดจินจำนวนมากถอนตัว บางคนหันไปขายออนไลน์แทน และถนนธีม IP ญี่ปุ่นในงานก็ถูกยกเลิก

Outlook Respawn (เอาต์ลุก รีสปอว์น) สื่อจากอินเดียมองว่าน่าจะเกี่ยวกับความตึงเครียดทางการเมืองระหว่างจีนกับญี่ปุ่นช่วงนั้น ซึ่งยังมีการเลื่อนฉายหนังอนิเมะญี่ปุ่นและยกเลิกคอนเสิร์ตศิลปินญี่ปุ่นในจีนด้วย แต่นี่เป็นแค่การวิเคราะห์ของสื่อ ผู้จัดไม่ได้ยืนยัน

อีกจุดที่ยังงง World Journal เรียกงานธันวาคมนี้ว่า CP32 แต่ประกาศทางการปี 2026 ก็ใช้ชื่อ CP32 กับงานพฤษภาคม เราเลยยังยืนยันไม่ได้ว่างานธันวาคมเป็นครั้งที่เท่าไรอย่างเป็นทางการ

แฟนไทยได้เห็นอะไรจากเรื่องนี้

COMICUP บอกเราว่าวัฒนธรรมโดจินเดินทางออกนอกญี่ปุ่นไปได้ไกลแค่ไหน จากนักศึกษากลุ่มเล็ก ๆ กลายเป็นงานที่คนเข้าหลักแสนครั้ง

แต่ก็เตือนด้วยว่าในบางประเทศ “อิสระ” ของงานโดจินขึ้นกับบรรยากาศการเมือง งานเดียวกันปีหนึ่งอาจเต็มไปด้วยแฟนอาร์ตอนิเมะญี่ปุ่น แล้วอีกไม่กี่เดือนกลายเป็นงานธีมจีนล้วน

ที่มา: CGTN ผ่าน eHangzhou, 萧山发布: CP32开票, World Journal, Outlook Respawn, インサイド (2019)

แหล่งข้อมูล

  1. COMICUP 32 fuels a new wave of Chinese-style original creative boom during May Day holiday (CGTN via eHangzhou)
  2. 时间定了!CP32开票!萧山见!(萧山发布 / 澎湃号)
  3. 五一假期逛展去|CP32等你来!(搜狐)
  4. 中国版コミケ「魔都同人祭Comicup23」レポート (インサイド)
  5. 中日關係緊張 同人展禁日動漫IP 引發大規模退攤潮 (世界新聞網)
  6. China's COMICUP Bans Japanese Anime, Manga Content (Outlook Respawn)
  7. コミックマーケット108アフターレポート

เรื่องที่เกี่ยวข้อง

รอบโลก

CWT งานโดจินสายวายของไต้หวัน: จัดมาเกิน 70 ครั้งในยิมมหาวิทยาลัยแห่งชาติไต้หวัน

CWT งานโดจินไต้หวันคู่กับ FF ที่ภาพจำเป็นสายวาย จัดในยิม NTU มาเกิน 70 ครั้ง ขยายไปไถจงและเกาสง แต่ผู้จัดบอกว่าวงการยังบอบช้ำหลังโควิด

ข่าว

CWT-74 ไทเป เปิดขายตั๋วล่วงหน้าแล้ว วันเดียว 230 ดอลลาร์ไต้หวัน มีตั๋ว VIP เข้าก่อนไม่ต้องต่อคิว

CWT-74 งานโดจินไทเป 12-13 ธ.ค. 2026 เปิดขายตั๋วล่วงหน้า วันเดียว 230 ดอลลาร์ไต้หวัน สองวัน 380 พร้อมตั๋ว VIP สองวันที่เข้าได้ 10 โมงทางประตูพิเศษ

ข่าว

ละครการ์ตูน AI จีน Wanyao Tulu Zhuan จากจอมือถือขึ้นจอโรงหนังกว่า 200 เมือง พร้อมการ์ดสุ่มตัวละคร

ละครการ์ตูน AI จีน 万妖图录传 ที่ดังจากแอปละครสั้น ส่งตอนพิเศษเข้าโรงหนังกว่า 200 เมืองตั้งแต่ 20 พ.ย. 2026 ผ่านระบบจองรอบของ 中影 มีโปสเตอร์และการ์ดสุ่มแจก

ข่าว

ราชานิทานจีน เจิ้ง หยวนเจี๋ย วัย 71 กลับมาหลังเงียบ 2 ปี ใช้ AI ทำอนิเมะสั้นจากนิทานตัวเอง

เจิ้ง หยวนเจี๋ย นักเขียนนิทานเด็กชื่อดังของจีนวัย 71 กลับมาโพสต์หลังหยุดไป 2 ปี พร้อมใช้ AI ทำแอนิเมชันสั้นจากนิทานของตัวเอง เปิดให้ดูฟรีบนโต่วอิน