โทมิโนะ โยชิยูกิ ผู้สร้างกันดั้ม อายุครบ 85 ปี ทำไมกันดั้มกับโอตาคุรุ่นแรกถึงโตมาด้วยกันได้พอดีเป๊ะ

ลองนึกถึงเด็กที่โตมากับทีวีขาวดำ ดูการ์ตูนหุ่นยนต์ทุกเย็น พอเข้าวัยรุ่นก็เริ่มอยากดูอะไรที่ “โตกว่า” การ์ตูนเด็ก แล้วจู่ ๆ ก็มีอนิเมะหุ่นยนต์ที่เล่าเรื่องสงคราม การเมือง และคนที่ไม่ได้ดีหรือเลวล้วน ๆ โผล่มาพอดี นั่นคือสิ่งที่เกิดขึ้นกับคนรุ่นแรกที่ได้ดูกันดั้ม

วันที่ 5 พฤศจิกายน 2026 富野由悠季 (โทมิโนะ โยชิยูกิ) ผู้สร้าง 『機動戦士ガンダム』 (คิโด เซ็นชิ กันดั้ม – “โมบิลสูทกันดั้ม”) อายุครบ 85 ปี เว็บ リアルサウンド (เรียลซาวด์) จึงลงคอลัมน์ของนักเขียนชื่อ しげる (ชิเงรุ) ที่ชวนคิดเรื่องหนึ่งที่น่าสนใจ ว่าทำไมกันดั้มถึงมาเจอคนดูที่ “พร้อม” ได้ตรงจังหวะขนาดนั้น

รุ่นบุกเบิกของอนิเมะทีวี

โทมิโนะเกิดปี 1941 ปีเดียวกับ 宮崎駿 (มิยาซากิ ฮายาโอะ) แห่งจิบลิ

• 1953: ญี่ปุ่นเริ่มมีการออกอากาศโทรทัศน์
• 1963: 『鉄腕アトム』 (เท็ตสึวัน อะตอม – เจ้าหนูปรมาณู) อนิเมะทีวีจริงจังเรื่องแรกของญี่ปุ่นออกฉาย
• 1964: โทมิโนะเข้าทำงานที่ 虫プロダクション (มุชิ โปรดักชัน) สตูดิโอของ 手塚治虫 (เทะซึกะ โอซามุ)
• 1979: 『機動戦士ガンダム』 ออกฉาย

ชิเงรุมองว่าโทมิโนะคือ “รุ่นแรก” ที่เรียนงานไปพร้อมกับที่วงการอนิเมะทีวีเพิ่งตั้งไข่ คนวัยเดียวกันหลายคนช่วยกันทำให้อนิเมะญี่ปุ่นยุค 70-80 รุ่งเรือง

15 ปีที่บรรจบกันพอดี

ประเด็นหลักของคอลัมน์คือตัวเลข 15 ปี จากวันที่โทมิโนะเข้าวงการถึงวันที่กันดั้มออกฉาย

ส่วนคนที่เรียกกันว่า “โอตาคุรุ่นแรก” ชิเงรุอธิบายว่าคือคนที่ “เกิดมาก็มีอนิเมะทีวีแล้ว” คือเกิดราว ๆ ช่วงที่เจ้าหนูปรมาณูออกฉาย โตมากับทีวีและของเล่นตัวการ์ตูน พอกันดั้มฉายในปี 1979 คนรุ่นนี้ก็อายุราว 15-16 ปีพอดี กำลังเป็นวัยรุ่นที่อยากได้เรื่องที่ลึกขึ้น

ผู้เขียนคิดว่าถ้ากันดั้มมาเร็วหรือช้ากว่านี้ อาจไม่เกิดกระแสกันดั้มฟีเวอร์ช่วงต้นยุค 80 แบบที่เรารู้จัก แต่เขาก็ยอมรับว่ายุคนั้นยังมี 『宇宙戦艦ヤマト』 (อุจู เซ็นกัน ยามาโตะ – เรือรบอวกาศยามาโตะ) อีกเรื่องที่สร้างแฟนวัยรุ่นเหมือนกัน จึงไม่ได้หมายความว่ากันดั้มเรื่องเดียวสร้างโลกโอตาคุทั้งหมด (อ่านเพิ่มเรื่องที่มาของคำว่าโอตาคุ)

ไม่ใช่แค่โชคดี

แน่นอนว่าจังหวะดีอย่างเดียวไม่พอ ชิเงรุเขียนว่าผลงานของโทมิโนะพูดถึงความขัดแย้งของคนและสังคม และตัวเขาเองก็ดูดิ้นรนหาข้อความที่ยังมีความหวังให้คนดูอยู่เสมอ นั่นคือเหตุผลที่คนรักงานของเขา

สิ่งที่น่าทึ่งที่สุดคือวันนี้ คนที่สร้างหุ่นในวัยเด็กของแฟนรุ่นแรกยังไม่เกษียณ เรียลซาวด์บอกว่าวัย 85 ปีเขายังทำงานอยู่และยังเตรียมผลงานใหม่ด้วย ขณะที่แฟนรุ่นแรกเองก็อายุราว 60 กว่าแล้ว เท่ากับว่าทั้งคนสร้างและคนดูแก่ไปพร้อมกัน ซึ่งเป็นภาพที่บอกได้ว่าวัฒนธรรมโอตาคุญี่ปุ่นเดินทางมายาวนานแค่ไหน

ที่มา: Real Sound ブック, Wikipedia: 富野由悠季