จับจอยเล่นเกม = พนมมือภาวนา? นิทรรศการ "วัดไซเบอร์" ของทาคาคุระ คาซึกิ ที่ให้เข้าไปเล่นเกมได้จริง

เวลาเราจับจอยแล้วจ้องจอ ใจเราลอยไปอยู่กับตัวละครในเกม ส่วนตัวเรานั่งนิ่งอยู่หน้าจอ ศิลปินญี่ปุ่นคนหนึ่งมองภาพนี้แล้วบอกว่า มันเหมือนคนพนมมือภาวนาอยู่ในวัดเลยนะ

ศิลปินที่เอาพระ ยักษ์ และผีมาทำเป็นตัวเกม

たかくらかずき (ทาคาคุระ คาซึกิ) เป็นศิลปินร่วมสมัยเกิดปี 1987 จบปริญญาโทจาก 東京造形大学 (โตเกียว โซเค ไดงากุ – มหาวิทยาลัยศิลปะโตเกียวโซเค) งานของเขาใช้ของดิจิทัลแทบทุกแบบ ทั้งวิดีโอเกม พิกเซลอาร์ต 3DCG, VR และ AI แล้วผสมกับความคิดแบบตะวันออกอย่างพุทธศาสนา

ในงานของเขามักมีพระพุทธรูป ยักษ์ ภูตผี และสัตว์ 12 นักษัตร โผล่มาในรูปพิกเซลอาร์ตหรือ 3DCG ที่ดูเหมือนตัวละครเกม แต่เขาไม่ได้แค่วาดให้น่ารัก เขาตั้งคำถามด้วยว่า “ตัวละครในเกมคืออะไร” และ “สิ่งที่อยู่ในโลกดิจิทัลมีวิญญาณไหม”

ผลงานที่ผ่านมา เช่น

• 2023: นิทรรศการเดี่ยว “メカリアル” (เมคาเรียล) ที่พิพิธภัณฑ์ศิลปะจังหวัดยามานาชิ
• 2024: จัดนิทรรศการเรื่องเกมและตัวละคร “キャラクター・マトリクス” (คยาระคุตะ มาทริกซ์) ที่โตเกียว
• 2025-2026: นิทรรศการเดี่ยวใหญ่ “キャラクターはことば” (คยาระคุตะ วะ โคโตบะ – “ตัวละครคือภาษา”) ที่ฮันโน มีเกมที่เล่นได้จริงจัดแสดงด้วย

“วัดไซเบอร์” ที่ PLAY กับ PRAY เป็นเรื่องเดียวกัน

นิทรรศการใหม่ชื่อ “電脳寺 PLAY＝PRAY” (เด็นโนจิ เพลย์ เท่ากับ เพรย์ – “วัดไซเบอร์ เล่น = ภาวนา”) ชื่อนี้จับคู่คำภาษาอังกฤษ PLAY (เล่น) กับ PRAY (ภาวนา) ที่ต่างกันแค่ตัวอักษรเดียว

ไอเดียคือ ตอนภาวนา ร่างกายเราพนมมืออยู่ตรงนี้ แต่ใจส่งไปยัง “อีกฝั่ง” ที่ไกลออกไป ตอนเล่นเกมก็เหมือนกัน มือเราจับคอนโทรลเลอร์ แต่ใจไปอยู่กับตัวละครในจอ ศิลปินเลยมองว่าคอนโทรลเลอร์กับอุปกรณ์ดิจิทัลคือ “法具” (โฮงุ – เครื่องมือในพิธีทางศาสนา) ที่เชื่อมร่างกายกับโลกอีกฝั่ง ในคำบรรยายของเขามีประโยคปิดท้ายสั้น ๆ ว่า

「魂は肉体の形をしている。」 “วิญญาณมีรูปร่างเป็นร่างกาย”

งานนี้ไม่ได้มีแค่ให้ยืนดู ผู้ชมจะได้ลองจับเกมเล่นเองด้วย

ไปดูได้ที่ไหน

• วันจัด: 21 พฤศจิกายน 2026 - 29 มีนาคม 2027
• สถานที่: 大谷グランド・センター (โอยะ แกรนด์ เซ็นเตอร์) ย่านโอยะ เมือง 宇都宮 (อุตสึโนมิยะ) จังหวัด 栃木 (โทจิงิ)
• เวลา: 11:00-17:00 น. (เข้าได้ถึง 16:30 น.) ปิดวันอังคารและวันพุธ
• บัตร: ผู้ใหญ่ซื้อล่วงหน้า 1,500 เยน หน้างาน 1,800 เยน เด็กประถมลงไปเข้าฟรี บัตรมีคูปองเครื่องดื่ม 500 เยนแถมมาด้วย

สำหรับแฟนเกมที่เคยรู้สึกว่าตัวเองหายเข้าไปในเกมจนลืมเวลา นิทรรศการนี้อาจทำให้มองการนั่งเล่นเกมทั้งคืนเปลี่ยนไปนิดหนึ่ง ว่ามันอาจเป็น “พิธีกรรม” แบบคนยุคดิจิทัลก็ได้

ที่มา: หน้านิทรรศการของ DDD ART, KAI-YOU