เบื้องหลังธุรกิจ

ระดมทุนทำอาร์ตบุ๊กและการ์ตูนบน Kickstarter: ได้ครบหรือไม่ได้เลย ค่าธรรมเนียม 5% และคนไทยทำได้แค่ไหน

Kickstarter เก็บเงินเฉพาะโปรเจกต์ที่ถึงเป้า หัก 5% บวกค่าบัตรราว 3-5% คนไทยสนับสนุนได้ แต่เปิดโปรเจกต์เองได้เฉพาะคนในประเทศที่รองรับ ซึ่งยังไม่มีไทย

นักวาดหลายคนมีความฝันเดียวกัน คือได้ทำอาร์ตบุ๊กหรือการ์ตูนเล่มของตัวเองสักเล่ม ปัญหาคือการพิมพ์ต้องจ่ายเงินก่อน ถ้าพิมพ์ไปแล้วขายไม่ออก ก็ต้องกอดกล่องหนังสือไว้ที่บ้านพร้อมหนี้ก้อนหนึ่ง

Kickstarter (คิกสตาร์ตเตอร์) คือหนึ่งในวิธีที่ครีเอเตอร์ทั่วโลกใช้แก้ปัญหานี้ แทนที่จะควักเงินตัวเองก่อน ก็ให้แฟนช่วยกันลงขันล่วงหน้า แล้วค่อยลงมือทำ บทความนี้เล่าว่ามันทำงานยังไง หักเงินเท่าไร และที่สำคัญที่สุดสำหรับคนไทย คือเราใช้ได้แค่ไหน

Kickstarter คืออะไร

Kickstarter อธิบายตัวเองว่าเป็นแพลตฟอร์มระดมทุนที่ครีเอเตอร์ขอเงินจากผู้สนับสนุน (ภาษาเว็บเรียกว่า backer แบกเกอร์) โดยตรง เพื่อทำโปรเจกต์สร้างสรรค์ให้เกิดขึ้นจริง

หมวดที่รองรับมีเยอะมาก ที่นักวาดน่าจะสนใจคือ art (ศิลปะ), comics (คอมิก), publishing (สิ่งพิมพ์), games (เกม) และ design (ดีไซน์) แต่ทุกโปรเจกต์ต้องเข้าหมวดใดหมวดหนึ่ง มีเป้าหมายชัดเจน และต้องสร้างสิ่งใหม่ออกมาแบ่งปัน

วิธีเล่นง่าย ๆ

  • ครีเอเตอร์เปิดแคมเปญ ตั้งเป้าเงินกับวันปิด แคมเปญหนึ่งเปิดได้นานสุด 60 วัน
  • ครีเอเตอร์ตั้งของตอบแทน (reward) ที่เกี่ยวกับโปรเจกต์ เช่น เล่มจริงที่ทำเสร็จ ได้อ่านก่อนใคร หรือประสบการณ์พิเศษ
  • แฟนเลือกสนับสนุนตามระดับของตอบแทนที่อยากได้

อีกข้อที่น่าสนใจคือครีเอเตอร์ไม่ต้องยกหุ้นให้ใคร และไม่ต้องกู้เงิน ผลงานยังเป็นของเราเต็มตัว

“ได้ครบหรือไม่ได้เลย”

หัวใจของ Kickstarter คือระบบ all-or-nothing (ออล-ออร์-นัทติง)

  • ถ้าถึงเป้าภายในวันปิด ระบบจะตัดเงินจากบัตรของผู้สนับสนุนทุกคน แล้วครีเอเตอร์ได้รับเงิน
  • ถ้าไม่ถึงเป้า ไม่มีใครเสียเงินสักบาท ครีเอเตอร์ก็ไม่ได้เงิน แต่จะเปิดโปรเจกต์ใหม่อีกรอบเมื่อไรก็ได้

ข้อดีสำหรับนักวาดคือ ถ้าตั้งเป้าไว้เท่ากับต้นทุนขั้นต่ำที่ต้องใช้พิมพ์ เราจะไม่มีวันเจอสถานการณ์ “ได้เงินมาครึ่งเดียว แต่ต้องทำของให้ครบทุกคน”

ข้อเสียก็ตรงไปตรงมา ถ้าตั้งเป้าสูงเกินไป ขาดไปนิดเดียวก็ไม่ได้อะไรเลย การตั้งเป้าเลยเป็นศิลปะอย่างหนึ่ง

ค่าธรรมเนียม: 5% + ค่าบัตร

Kickstarter คิดเงินแบบนี้

  • ถ้าโปรเจกต์สำเร็จ Kickstarter หัก 5% จากเงินที่ระดมได้
  • Stripe (สไตรป์) ผู้ดูแลการชำระเงิน หักค่าประมวลผลบัตรอีกราว 3-5%
  • ถ้าโปรเจกต์ไม่ถึงเป้า ไม่มีค่าธรรมเนียมใด ๆ

ลองคิดเลขเล่น ๆ ถ้าระดมได้ 100,000 บาท Kickstarter หัก 5,000 บาท ค่าบัตรอีกราว 3,000-5,000 บาท เหลือถึงมือราว 90,000-92,000 บาท (ยังไม่รวมค่าพิมพ์ ค่าส่ง และภาษี ที่ต้องคิดเองแยก)

Kickstarter เล่าว่าใช้โครงสร้างค่าธรรมเนียมนี้มาตั้งแต่ปี 2009 เหตุผลที่ให้ไว้คือ อยากให้เงินถึงมือศิลปินมากที่สุด เพราะมองตัวเองเป็นเครื่องมือให้ครีเอเตอร์ “อ้อม” คนกลางแบบเดิม ๆ อย่างเอเจนต์ ผู้จัดจำหน่าย ค่ายเพลง หรือสำนักพิมพ์ ซึ่งหักส่วนแบ่งมากกว่านี้เยอะ

ปี 2015 บริษัทยังเปลี่ยนสถานะเป็น Public Benefit Corporation (พับลิก เบเนฟิต คอร์ปอเรชัน – บริษัทที่ประกาศว่าวัดความสำเร็จจากพันธกิจต่อสังคม ไม่ใช่แค่กำไรของผู้ถือหุ้น)

สำคัญ: “Kickstarter ไม่ใช่ร้านค้า”

ประโยคนี้ Kickstarter เขียนเองในหน้าอธิบาย และเป็นสิ่งที่ทั้งแฟนและนักวาดควรเข้าใจตรงกัน

“Kickstarter is not a store.” (Kickstarter ไม่ใช่ร้านค้า)

เวลาเรากดสนับสนุน เรากำลังช่วยจ่ายให้กระบวนการสร้างงานเกิดขึ้น ไม่ใช่ซื้อสินค้าที่รับประกันว่าจะได้แน่นอน งานอาจเลื่อน หรือออกมาไม่เหมือนที่คิดไว้ทุกอย่าง

สำหรับนักวาด นี่แปลว่าควรเล่าให้แฟนรู้ตั้งแต่แรกว่าจะทำอะไร ต้นทุนเท่าไร และอัปเดตความคืบหน้าบ่อย ๆ ความไว้ใจของแฟนคือทุนที่สำคัญกว่าเงิน

แล้วคนไทยใช้ได้ไหม

ตรงนี้ต้องพูดตามตรง เพราะเป็นเรื่องที่นักวาดไทยควรรู้ก่อนวางแผน

ถ้าจะเป็นผู้สนับสนุน: ได้เลย Kickstarter บอกว่าคนเกือบทุกประเทศสนับสนุนโปรเจกต์ได้ ขอแค่มีบัตรเดบิตหรือเครดิตหลักและบัญชี Kickstarter แฟนไทยจึงช่วยลงขันให้โปรเจกต์ของนักวาดญี่ปุ่นหรือต่างชาติที่ชอบได้

ถ้าจะเปิดโปรเจกต์เอง: ยังทำตรง ๆ ไม่ได้ ครีเอเตอร์ต้องผ่านเงื่อนไขของประเทศที่รองรับ ซึ่งตอนที่เราเปิดอ่าน มีทั้งหมด 25 ประเทศ ได้แก่ ออสเตรเลีย ออสเตรีย เบลเยียม แคนาดา เดนมาร์ก ฝรั่งเศส เยอรมนี กรีซ ฮ่องกง ไอร์แลนด์ อิตาลี ญี่ปุ่น ลักเซมเบิร์ก เม็กซิโก เนเธอร์แลนด์ นิวซีแลนด์ นอร์เวย์ โปแลนด์ สิงคโปร์ สโลวีเนีย สเปน สวีเดน สวิตเซอร์แลนด์ สหราชอาณาจักร และสหรัฐอเมริกา

ยังไม่มีประเทศไทย และถ้าเปิดในนามบุคคล ต้องเป็นผู้มีถิ่นพำนักในประเทศนั้น มีบัตรประจำตัวที่รัฐออกให้ และบัญชีธนาคารในประเทศเดียวกัน ทั้งยังต้องอายุ 18 ปีขึ้นไป (คนอายุต่ำกว่านั้นร่วมทำโปรเจกต์ได้ภายใต้การดูแลของผู้เปิดโปรเจกต์)

Kickstarter บอกเองว่าอีกทางคือจดตั้งธุรกิจในประเทศที่รองรับ หรือกดแจ้งความต้องการให้เปิดในประเทศของเรา

แล้วนักวาดไทยได้อะไรจากเรื่องนี้

ถึงจะเปิดโปรเจกต์เองยังไม่ได้ แต่การรู้ว่า Kickstarter ทำงานยังไงก็มีประโยชน์

  • เวลาเจอนักวาดญี่ปุ่นหรือวงโดจินที่เราชอบเปิดแคมเปญ (ญี่ปุ่นเป็นประเทศที่รองรับ) เราจะรู้ว่าเงินถูกตัดเมื่อไร และความเสี่ยงคืออะไร
  • ไอเดีย “ตั้งเป้าเท่าต้นทุน ถึงเป้าค่อยพิมพ์” เอาไปใช้กับการเปิดพรีออร์เดอร์ในไทยได้ ช่วยลดความเสี่ยงพิมพ์เกินแบบเดียวกัน
  • ถ้ากำลังหาทางเลือกอื่นให้แฟนช่วยสนับสนุน ลองเทียบกับระบบรายเดือนใน เทียบค่าธรรมเนียม FANBOX, Fantia, Ci-en, Patreon

ที่มา: Kickstarter: What are the fees?, Kickstarter: What is Kickstarter?, Kickstarter: Who can use Kickstarter?

แหล่งข้อมูล

  1. What are the fees? (Kickstarter Help Center)
  2. What is Kickstarter? (Kickstarter Help Center)
  3. Who can use Kickstarter? (Kickstarter Help Center)

เรื่องที่เกี่ยวข้อง

เบื้องหลังธุรกิจ

pixiv Request (พิกซิฟ รีเควสต์) ทำงานยังไง: ราคาเริ่ม 3,000 เยน ตอบรับใน 7 วัน ส่งงานใน 60 วัน และเงินเข้าเมื่อไร

อธิบายระบบรับคอมมิชชันในพิกซิฟแบบเพื่อนเล่า: แฟนส่งคำขอ นักวาดเลือกรับใน 7 วัน ส่งงานใน 60 วัน ราคาเริ่ม 3,000 เยน หัก 10% ลิขสิทธิ์ยังเป็นของนักวาด

เบื้องหลังธุรกิจ

Gumroad ขายงานดิจิทัลได้เงินเท่าไร: หัก 10% + 50 เซ็นต์ แต่ถ้าลูกค้ามาจากหน้า Discover หัก 30%

Gumroad ไม่มีค่ารายเดือน ขายผ่านลิงก์ตัวเองหัก 10% + 0.50 ดอลลาร์ บวกค่าบัตร ถ้าลูกค้ามาจากหน้า Discover หัก 30% เหมาเลย และคนไทยรับเงินเข้าบัญชีเป็นบาทได้

ข่าว

เกมจีบหนุ่ม Ikemen Revolution ปิดไปแค่ 5 วัน ก็เปิดระดมทุนให้แฟนช่วยพาเนื้อเรื่องกลับมา

CYBIRD เปิดระดมทุนบน Dreamoire ให้เนื้อเรื่องหลักของเกม Ikemen Revolution ที่ปิดบริการ 21 ต.ค. 2026 กลับมาอ่านได้ ตั้งเป้า 5 ล้านเยน ถึง 30 พ.ย.

ข่าว

"แล้วมันรัน DOOM ได้ไหม?" หนังสือเล่มใหม่ตามหาคนที่เอาเกมดูมไปเล่นบนที่ตรวจครรภ์ เปียโน และแบคทีเรีย กำลังระดมทุนอยู่

Boss Fight Books ระดมทุนบน Kickstarter ถึง 10 ธ.ค. 2026 ทำหนังสือ But Can It Run DOOM? สัมภาษณ์คนที่พอร์ตดูมไปลงเครื่องแปลก ๆ ตั้งแต่ที่ตรวจครรภ์ถึงเปียโนอัตโนมัติ