โดจินวิจารณ์โวคาลอยด์เล่มใหม่ธีม ALTERNATIVE พาไปดูมุมที่สื่อใหญ่ไม่ค่อยพูดถึง

เพลงโวคาลอยด์ที่เราได้ยินบ่อย ๆ มักเป็นเพลงฮิตยอดวิวหลักร้อยล้าน แต่ใต้ภูเขาน้ำแข็งนั้นยังมีวงการเล็ก ๆ อีกเพียบที่ไม่ค่อยมีใครเล่าถึง แฟนโวคาลอยด์กลุ่มหนึ่งเลยลงมือรวมเรื่องพวกนี้เป็นหนังสือทำเองเล่มใหม่

ซีรีส์โดจินที่ไม่มีการ์ตูนสักหน้า

หนังสือเล่มนี้ชื่อ 『ボーカロイド文化の現在地 ALTERNATIVE』 (โบคาลอยด์ บุงกะ โนะ เก็นไซจิ ออลเทอร์เนทีฟ – “วัฒนธรรมโวคาลอยด์ตอนนี้อยู่ตรงไหน: ฉบับทางเลือก”) เป็นเล่มล่าสุดของซีรีส์ 評論同人誌 (เฮียวรง โดจินชิ – โดจินแนวบทความวิจารณ์) ที่ทำโดย highland (ไฮแลนด์) บรรณาธิการและนักเขียน ในนามวง Async Voice (อะซิงก์ วอยซ์)

ซีรีส์นี้ออกมาหลายเล่มแล้ว ทั้งที่งานหนังสือทำเองสายงานเขียนและงานโดจินเฉพาะโวคาลอยด์ ปีที่แล้วเพิ่งทำฉบับพิเศษเรื่องโวคาลอยด์นอกญี่ปุ่น ปีนี้เลยหันกลับมามองมุมที่ลึกกว่าเดิม

ธีม “ทางเลือก” หมายถึงอะไร

ไฮแลนด์บอกว่าเล่มนี้โฟกัสสิ่งที่ “มองแค่เพลงฮิตกับคนทำเพลงดัง ๆ แล้วจะมองไม่เห็น” เช่นผลงาน กิจกรรม และคอมมูนิตี้เล็ก ๆ ที่ยังไม่ค่อยมีใครเขียนถึง หัวข้อในเล่มมีตั้งแต่

• บันทึกความทรงจำของวงการโวคาลอยด์ใต้ดินช่วงปี 2014-2017
• ボカロ小説 (โบคาโระ โชเซ็ตสึ – นิยายที่แต่งจากเพลงโวคาลอยด์) และคำถามว่ามิกุกลายเป็น “ตัวเอก” ในนิยายได้ยังไง
• ボカデュオ (โบคาดูโอ) ที่มีบทความปูพื้นให้คนไม่รู้จัก
• คำถามง่าย ๆ แต่น่าคิดว่า “บน bilibili (บิลิบิลิ) เว็บวิดีโอจีน มีวงการโวคาลอยด์ด้วยไหม”
• 音MAD (โอโตะ แมด – คลิปตัดต่อเสียงและภาพแบบรีมิกซ์) วัฒนธรรมคลิปตัดต่อที่โตมาคู่กับเว็บวิดีโอญี่ปุ่น
• 冷笑 (เรโช – การมองโลกแบบเยาะเย้ย ไม่อินอะไร) บรรยากาศที่ลอยอยู่ในอินเทอร์เน็ต กับความเชื่อมโยงกับเพลงโวคาลอยด์
• บทความว่าด้วยความ “ทางเลือก” ของ POEMLOID (โพเอมลอยด์) หนึ่งในโปรแกรมเสียงสังเคราะห์ที่ไม่ค่อยมีคนพูดถึง

นอกจากบทความแล้ว ยังมีภาพวาดตัวละครเสียงสังเคราะห์หลายตัวจากนักวาดหลายคน ส่วนปกเป็นฝีมือ 異情 (อิโจ)

ไปหาซื้อได้ที่ไหน

เล่มนี้จะเปิดตัวที่ 文学フリマ東京43 (บุงงากุ ฟุริมะ โตเกียว 43) งานตลาดนัดหนังสือทำเองสายงานเขียน วันอาทิตย์ที่ 8 พฤศจิกายน 2026 ที่ Tokyo Big Sight (โตเกียว บิ๊กไซต์) บูธ N-13 ราคา 2,000 เยน และจะนำเล่มเก่า ๆ ของซีรีส์มาขายด้วย ใครอยู่ไกล ร้าน BOOTH ของวงเคยลงขายเล่มก่อน ๆ ทั้งแบบเล่มและแบบอีบุ๊ก เล่มใหม่จะขึ้นร้านเมื่อไรต้องรอดูประกาศจากทางวงอีกที

ทำไมเรื่องนี้น่ารัก

คำว่าโดจินในหัวหลายคนคือการ์ตูน แต่เล่มนี้เป็นตัวอย่างชัด ๆ ว่าแฟนก็ทำ “หนังสือความรู้” เองได้ เป็นการจดบันทึกวัฒนธรรมที่ตัวเองรัก ก่อนที่ความทรงจำเล็ก ๆ ของวงการจะหายไปกับไทม์ไลน์

ที่มา: KAI-YOU, Webカタログ文学フリマ東京43, Async Voice (BOOTH)