Props&Ops: เว็บคอสเพลย์ที่แฟน ๆ ทำกันเองมา 22 ปี จนกลายเป็นสมุดบันทึกของวงการไทย

อยากรู้ไหมว่าปี 2004 คนไทยไปงานการ์ตูนกันที่ไหน แต่งคอสเพลย์เป็นตัวอะไร หรือเดือนหน้ามีงานคอสเพลย์ที่จังหวัดไหนบ้าง?

คำตอบส่วนใหญ่อยู่ในเว็บเดียว คือ Props&Ops (พร็อพส์แอนด์อ็อปส์) เว็บที่ตั้งสโลแกนไว้ว่า “Everything for Cosplay in Thailand” (ทุกอย่างเกี่ยวกับคอสเพลย์ในประเทศไทย)

เริ่มจากอยากเก็บพร็อพไว้ไม่ให้ใครลืม

หน้า “เกี่ยวกับเรา” บอกว่าเว็บนี้เกิดวันที่ 10 กรกฎาคม พ.ศ. 2547 (ค.ศ. 2004) คนก่อตั้งและเป็นเว็บมาสเตอร์ใช้ชื่อ Googgig (กูกกิก) มี Xora (โซร่า) เป็นรองเว็บมาสเตอร์

ตอนแรกเว็บตั้งใจแค่ทำฐานข้อมูล props (พร็อพ – อุปกรณ์ประกอบชุดคอสเพลย์) พร้อมรูปถ่าย เพราะของทำมือพวกนี้มักถูกลืมไปพอจบงาน

จากนั้นก็ค่อย ๆ โตเป็นแกลเลอรีภาพงาน ตารางงาน เว็บบอร์ด วิกิ นิตยสาร และวิดีโอ โดยเป้าหมายที่เว็บเขียนไว้คือ

“บันทึกเรื่องราวและสิ่งต่าง ๆ ของคอสเพลย์เพื่อไม่ให้ถูกลืมเลือนไป”

ชื่อเว็บก็มีที่มาน่ารักดี “Props” คืออุปกรณ์ประกอบชุด ส่วน “Ops” มาจาก “Option” (ออปชัน) คำที่คอสเพลเยอร์ไทยยุคก่อนใช้เรียกของประกอบชุด หน้าเกี่ยวกับเราบอกว่าเป็นคำที่คนไทยใช้กันเอง ชื่อเว็บเลยบอกตัวตนชัดว่าเป็นเว็บพร็อพของคอสเพลย์ไทย

ในเว็บมีอะไรบ้าง

หน้าแรกโชว์สถิติแกลเลอรี ราว 756 งาน ภาพรวม 241,486 ภาพ และพร็อพ 120 ชิ้น ส่วนหลัก ๆ มีดังนี้

• Gallery (แกลเลอรี): แยกตามปี 2001-2026 และแยกหมวด เช่น งานโดจินชิ งานเกม Only Event (โอนลี่ อีเวนต์ – งานเฉพาะเรื่อง) และงานประกวด แกลเลอรีเก่าที่สุดคือ Ezcape II (เอสเคป 2) วันที่ 20 ต.ค. 2001
• Schedule (ตารางงาน): ปฏิทินงานคอสเพลย์ทั่วประเทศ มีสถานที่และลิงก์เพจผู้จัด ผู้จัดส่งงานมาลงเองได้
• CosplayWiki (คอสเพลย์วิกิ): อธิบายศัพท์และประเภทงาน เช่น งาน Cosplay OK ต่างจากงานประกวดยังไง รวมถึงมารยาทในงาน
• Cosplus (คอสพลัส): ส่วนนิตยสาร มีบทสัมภาษณ์และบทความ
• Forum (ฟอรัม) และ Video (วิดีโอ): เว็บบอร์ดและเพลย์ลิสต์วิดีโองาน

สายโดจินก็ควรรู้จัก

Props&Ops ไม่ได้เก็บแค่คอสเพลย์ ทุกแกลเลอรีจะติดป้ายประเภทงาน เช่น “Doujinshi Circles” (มีบูธเซอร์เคิลขายโดจิน) หรือ “Cosplay Contest”

ผลคือเว็บนี้กลายเป็นหนึ่งในบันทึกสาธารณะไม่กี่ที่ ที่ไล่ดูประวัติงานขายโดจินในไทยย้อนไปได้ถึงต้นยุค 2000 แบบมีวันที่ สถานที่ และชื่อผู้จัดครบ

ลองดูของจริง แค่ตารางงานหน้าเดียว ณ วันที่ 19 ต.ค. 2026 ก็มีงานที่ประกาศล่วงหน้าไว้ถึงเดือนมิถุนายน 2027 กว่า 30 งาน ตั้งแต่งานใหญ่อย่าง Japan Expo Thailand (เจแปน เอ็กซ์โป ไทยแลนด์) ไปจนถึงงานเฉพาะเรื่องเล็ก ๆ ในต่างจังหวัด

จะใช้รูป อย่าลืมให้เครดิต

เงื่อนไขของเว็บบอกว่าห้ามเอาเนื้อหาไปใช้เชิงพาณิชย์หรือแอบอ้าง จะใช้ได้ก็ต่อเมื่อได้รับอนุญาตหรือให้เครดิตกลับมาที่เว็บ พร็อพแต่ละชิ้นเป็นของเจ้าของผลงาน เว็บแค่จัดแสดงให้ดู ใครอยากช่วยสนับสนุน เว็บก็มีหน้ารับบริจาคไว้ด้วย

ยี่สิบสองปีผ่านไป จากคลังรูปพร็อพเล็ก ๆ วันนี้กลายเป็นสมุดบันทึกของวัฒนธรรมการ์ตูนญี่ปุ่นในไทย ที่แฟน ๆ ช่วยกันสร้างขึ้นมาเอง

ที่มา: Props&Ops: เกี่ยวกับเรา, หน้าแรก Props&Ops, ตารางงานคอสเพลย์, แกลเลอรี 2001, CosplayWiki