โดจินไม่ใช่แค่งานอดิเรก! ตลาดโดจินญี่ปุ่นโตทะลุแสนล้านเยน ใหญ่กว่าวีทูเบอร์อีก

เคยโดนใครแซวไหมว่า “อ่านโดจินเนี่ยนะ งานอดิเรกเล็ก ๆ ของคนกลุ่มเดียว” ถ้าเคย ตัวเลขนี้เอาไปตอบได้เลย

บริษัทวิจัยตลาด 矢野経済研究所 (ยาโนะ เคไซ เคงคิวโจ – Yano Research Institute) ประเมินว่าตลาด 同人誌 (โดจินชิ – หนังสือทำเอง) ของญี่ปุ่นในปีงบ 2024 มีมูลค่าราว 131,700 ล้านเยน แล้วยังคาดว่าปีงบ 2025 จะขึ้นไปถึง 150,000 ล้านเยน อีกต่างหาก

ใช่แล้ว หลักแสนล้านเยนเลย

ไล่ดูตัวเลข 5 ปีล่าสุด

ยาโนะทำรายงานตลาด “オタク (โอตาคุ)” ออกมาทุกปี ฉบับล่าสุดออกวันที่ 6 ม.ค. 2026 สำรวจช่วง มิ.ย.-ก.ย. 2025

ตลาดโดจินชิวัดด้วยวิธี ユーザー消費金額ベース (ยูซา โชฮิ คิงงากุ เบสุ – ยอดเงินที่ผู้ใช้จ่ายจริง) พูดง่าย ๆ คือดูว่าคนซื้อควักเงินจ่ายไปเท่าไร

ตัวเลขข้างล่างมาจากตารางที่แนบมากับข่าวประชาสัมพันธ์ หน่วยเป็นล้านเยน (ตัวเนื้อข่าวเขียนแค่ว่าตลาดโต ไม่ได้บอกเป็นเยน) (อ่านสรุปรายงานฉบับนี้ทุกหมวด)

• ปีงบ 2021: 80,000 ล้านเยน (โต 8.0%)
• ปีงบ 2022: 93,165 ล้านเยน (โต 16.5%)
• ปีงบ 2023: 128,456 ล้านเยน (โต 37.9%)
• ปีงบ 2024: 131,700 ล้านเยน (โต 2.5%)
• ปีงบ 2025 (คาดการณ์): 150,000 ล้านเยน (โต 13.9%)

ยาโนะตั้งหัวข้อในบทสรุปไว้สั้น ๆ ว่า 「同人誌市場は4期連続で成長」 (ตลาดโดจินชิโตต่อเนื่อง 4 ปีติด)

ส่วนใครอยากอ่านลึกกว่านี้ ต้องซื้อรายงานฉบับเต็ม 712 หน้า ราคา 165,000 เยน ไม่มีให้อ่านฟรีนะ

ย้อนไปเมื่อสิบปีก่อน

ลองเทียบกับอดีตดู เมื่อ ม.ค. 2016 เว็บข่าวเกม Game*Spark (เกมสปาร์ก) เอารายงานของยาโนะมาเล่าว่าตลาดโดจินชิตอนนั้นอยู่ที่ 75,700 ล้านเยน โต 3.4% และมีประโยคหนึ่งที่น่าสนใจ

「ダウンロード販売が伸長し、市場を牽引しています。」 (ยอดขายแบบดาวน์โหลดเติบโตและเป็นตัวลากตลาด)

แปลว่าในราวสิบปี ตลาดโตขึ้นประมาณ 74% และการขายไฟล์ดิจิทัลก็เป็นพระเอกมาตั้งแต่ตอนนั้นแล้ว

เทียบกับวงการโอตาคุอื่น ๆ

รายงานเดียวกันวัดตลาดไว้ 17 ประเภท ลองหยิบบางตัวของปีงบ 2024 มาวางข้างกัน

• アニメ (อนิเมะ): 405,000 ล้านเยน (วัดจากยอดขายของบริษัทผลิตอนิเมะ)
• アイドル (ไอดอล): 235,000 ล้านเยน
• 同人誌 (โดจินชิ): 131,700 ล้านเยน
• VTuber (วีทูเบอร์): 105,000 ล้านเยน (วัดจากยอดขายของค่ายวีทูเบอร์)
• ボーイズラブ (บอยส์เลิฟ – BL): 17,100 ล้านเยน

แต่ละตลาดวัดคนละแบบ บางอันดูเงินที่คนซื้อจ่าย บางอันดูรายได้บริษัท เลยเทียบกันได้แค่คร่าว ๆ

ถึงอย่างนั้นก็พอเห็นภาพว่าโดจินชิเป็นตลาดใหญ่อันดับต้น ๆ ของวงการโอตาคุ ใหญ่กว่าวีทูเบอร์ซะอีก

ปีที่บัตรเครดิตหายไป

ช่วงหนึ่ง แพลตฟอร์มขายโดจินดิจิทัลเจ้าใหญ่ของญี่ปุ่นหลายเจ้าโดนบริษัทบัตร Visa (วีซ่า) และ Mastercard (มาสเตอร์การ์ด) ระงับรับชำระแบบไม่มีกำหนด (อ่านเพิ่มในเรื่องปัญหาการชำระเงิน)

เรื่องนี้น่ากลัวเพราะยาโนะเขียนไว้ว่า 「国内同人誌販売プラットフォーム」 (แพลตฟอร์มขายโดจินในประเทศ) คือช่องทางที่ทำเงินได้มากที่สุดของตลาด ตอนนั้นเลยมีคนกังวลว่าจะกระทบหนัก

แต่สุดท้ายคนซื้อก็หันไปจ่ายด้วยวิธีอื่นได้ ยาโนะจึงมองว่าผลกระทบเป็นแค่ระยะสั้น

ตัวเลขก็ไปทางเดียวกัน ปีงบ 2024 ยังโตอยู่ แม้จะแค่ 2.5% ซึ่งช้าที่สุดในรอบ 5 ปี แล้วยาโนะก็คาดว่าปีงบ 2025 จะกลับมาโตเกือบ 14%

แล้วคนซื้อโดจินมีกี่คน?

ยาโนะมีอีกรายงานหนึ่ง เป็นแบบสอบถามคน 10,000 คน อายุ 15-69 ปี ทำเมื่อ ก.ค. 2024 ได้ผลแบบนี้

• คนที่บอกว่าตัวเองเป็น “โอตาคุโดจินชิ” มีราว 800,000 คน ทั่วญี่ปุ่น
• คนกลุ่มนี้จ่ายเงินให้ความชอบนี้เฉลี่ย 16,726 เยนต่อปี
• เทียบกับโอตาคุอนิเมะที่มีราว 6.81 ล้านคน จ่ายเฉลี่ย 19,580 เยนต่อปี

อย่าเพิ่งเอาสองตัวเลขมาคูณกันนะ

หลายคนชอบเอาจำนวนคนคูณเงินเฉลี่ยแล้วคิดว่านี่คือขนาดตลาด แต่ลองคูณดูจะได้ตัวเลขห่างจาก 131,700 ล้านเยนไปไกลมาก

เหตุผลง่าย ๆ คือสองรายงานนี้วัดคนละเรื่อง แบบสอบถามนับแค่คนที่ ยอมรับว่าตัวเองเป็นโอตาคุ สายนั้น ไม่ได้นับคนที่ซื้อเฉย ๆ ส่วนตัวเลขตลาดมาจากการสัมภาษณ์บริษัทและข้อมูลอื่นประกอบกัน

อ่านตัวเลขนี้ยังไงให้ไม่หลง

• นี่คือการประเมิน ไม่ใช่ยอดขายจริงที่ใครประกาศ ไม่มีใครรวบรวมยอดขายโดจินได้ครบ เพราะวงส่วนใหญ่ (サークル – เซอร์เคิล) เป็นคนธรรมดาที่ขายกันเอง
• ฉบับฟรีไม่ได้แยกเล่มกระดาษกับดิจิทัล ข่าวไม่ได้บอกว่าส่วนไหนเป็นหนังสือ ส่วนไหนเป็นไฟล์
• ปีล่าสุดยังเป็นแค่ค่าคาดการณ์ ตัวเลขปีงบ 2025 อาจถูกปรับในรายงานรอบหน้า

สรุปสั้น ๆ คือ โดจินญี่ปุ่นไม่ใช่ตลาดเล็ก ๆ ของคนกลุ่มน้อยอีกต่อไป มันใหญ่เกินแสนล้านเยน และยังโตต่อได้ แม้จะเพิ่งเจอปัญหาการจ่ายเงินครั้งใหญ่มา

ที่มา: 矢野経済研究所 プレスリリース No.3985 (2026), 矢野経済研究所 プレスリリース No.3668 (2025), Game*Spark (2016), GameBusiness.jp (2026)