COMIC SQUARE จากงานเล็ก ๆ ในมหาลัยสู่งานโดจินสองหมื่นคน: ไล่ดูตัวเลข 9 ครั้ง
ปี 2017 คนเข้างาน 582 คนที่สวนดุสิต ปี 2026 มากันถึง 21,640 คนที่ยูเนี่ยน มอลล์ มาดูกันว่า COMIC SQUARE งานโดจินใหญ่ที่สุดของไทยโตมายังไง
ลองนึกภาพปี 2017 ในมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง มีงานโดจินเล็ก ๆ เปิดตัวครั้งแรก บูธทั้งงาน 141 SP (สเปซ – หน่วยนับพื้นที่บูธของเซอร์เคิล) คนเดินงาน 582 คน
ผ่านไปเก้าปี งานเดียวกันนี้มี 2,764 SP และคนเข้างาน 21,640 คน
งานที่ว่าคือ COMIC SQUARE (คอมิก สแควร์ – ย่อว่า CQ) และตัวเลขพวกนี้ไม่ได้เดาเอาเองนะ ทั้งหมดมาจากตารางประวัติที่ผู้จัดลงไว้บนเว็บทางการ มาไล่ดูกันว่างานนี้โตมายังไง
ตัวเลขทุกครั้ง
| ครั้งที่ | วันที่ | สถานที่ | SP | ผู้เข้างาน |
|---|---|---|---|---|
| CQ1 | 28 พ.ค. 2017 | ม.สวนดุสิต | 141 | 582 |
| CQ2 | 18 มี.ค. 2018 | ม.สวนดุสิต | 176 | 1,150 |
| CQ3 | 10 มี.ค. 2019 | โรงแรมเอเชีย | 320 | 1,787 |
| CQ4 | 2021 | โรงแรมเอเชีย | 272 | 1,870 |
| CQ5 | 13 มี.ค. 2022 | ยูเนี่ยน มอลล์ | 286 | 3,599 |
| CQ6 | 12 มี.ค. 2023 | ยูเนี่ยน มอลล์ | 450 | 5,787 |
| CQ7 | 17 มี.ค. 2024 | ยูเนี่ยน มอลล์ | 1,118 | 9,683 |
| CQ8 | 16 มี.ค. 2025 | ยูเนี่ยน มอลล์ | 1,360 | 12,436 |
| CQ9 | 7-8 มี.ค. 2026 | ยูเนี่ยน มอลล์ | 2,764 | 21,640 |
(ปี 2020 ไม่มีงาน CQ ในตาราง)
ตัวเลขเล่าอะไรให้เราฟัง
1. คนซื้อโตเร็วกว่าคนขาย
จาก CQ1 ถึง CQ9 คนเข้างานเพิ่มขึ้นราว 37 เท่า ส่วน SP เพิ่มขึ้นราว 20 เท่า พูดง่าย ๆ คือฝั่งนักอ่านโตไวกว่าฝั่งนักวาด
งานแรกมีคนเข้างานเฉลี่ยราว 4 คนต่อ 1 SP พอถึง CQ9 กลายเป็นราว 8 คนต่อ 1 SP เท่ากับว่าแต่ละบูธมีคนแวะมาเยอะขึ้นเท่าตัว
2. ย้ายเข้าห้างปุ๊บ คนมาเกือบเท่าตัว
CQ5 (2022) มี SP มากกว่า CQ4 แค่ 14 SP แต่คนเข้างานเกือบเท่าตัว จาก 1,870 เป็น 3,599 คน
ครั้งนั้นคือครั้งแรกที่ย้ายจากโรงแรมมาจัดในห้าง เว็บทางการบอกว่ามาได้จากสถานี BTS ห้าแยกลาดพร้าวและ MRT พหลโยธิน
3. ปี 2024 นักวาดแห่กันมา
CQ7 มี 1,118 SP จาก 450 SP ใน CQ6 หรือประมาณ 2.5 เท่าในปีเดียว นี่คือการกระโดดครั้งใหญ่ที่สุดของฝั่งนักวาด
4. CQ9 จัดยาว 2 วัน
CQ1 ถึง CQ8 จัดวันเดียวมาตลอด จนมาถึง CQ9 (7-8 มี.ค. 2026) ที่ขยายเป็น 2 วันเป็นครั้งแรก
SP เพิ่มเป็นราวสองเท่าของ CQ8 คนเข้างานเพิ่มราว 74% ส่วนค่าเข้าตามประกาศของ ThailandExhibition (ไทยแลนด์เอ็กซิบิชัน) อยู่ที่ 120 บาทต่อวัน
CQ10: ครั้งที่ 10 กำลังมา
เว็บทางการประกาศรายละเอียด COMIC SQUARE 10 ไว้แล้ว ใครจะไปก็จดไว้ได้เลย
- วันที่: 13-14 มี.ค. 2027 เวลา 11:00-18:00 น.
- สถานที่: Union Hall (ยูเนี่ยน ฮอลล์) 1-2 ชั้น 6 ยูเนี่ยน มอลล์ พื้นที่เกิน 7,000 ตร.ม.
- บูธ: ประมาณ 2,300 SP ทั้งนักวาดแฟนอาร์ตและออริจินัล ไทยและต่างชาติ
- บัตร: 1 วัน 140 บาท / 2 วัน 260 บาท ขายหน้างาน และมีแผนขายล่วงหน้าที่ Anitime Creator Store (อนิไทม์ ครีเอเตอร์ สโตร์) MBK Center ช่วง ก.พ.-มี.ค. 2027
- อื่น ๆ: คีย์วิชวลวาดโดย LavyPlus (ลาวี่พลัส) และมีเพลงประจำงานชื่อ “Cubic Symphony” (คิวบิก ซิมโฟนี) โดย Prisma Project (พริซมา โปรเจกต์)
มีจุดหนึ่งที่ชวนสงสัย ตัวเลข SP ของ CQ10 ต่ำกว่า 2,764 SP ของ CQ9 แต่เว็บไม่ได้บอกว่านับแบบเดียวกันไหม หรือเป็นแค่ตัวเลขเบื้องต้นก่อนเปิดรับสมัคร เลยยังสรุปไม่ได้ว่างานจะเล็กลง
งานไทยไปโผล่ในงานวิชาการด้วย
เรื่องนี้ไม่ได้มีแต่แฟน ๆ ที่สังเกตเห็น บทความ “โดจินชิในฐานะส่วนหนึ่งของอุตสาหกรรมการ์ตูนญี่ปุ่น” ใน Thammasat Journal of Japanese Studies (วารสารญี่ปุ่นศึกษา ธรรมศาสตร์) ฉบับ ม.ค.-มิ.ย. 2024 เล่าว่าการทำโดจินชิไม่ได้มีแค่ในญี่ปุ่น หลายประเทศก็จัดงานแบบเดียวกับ Comiket (คอมิเกะ) และยกคอมิก สแควร์ของไทยเป็นตัวอย่าง คู่กับ Doujin Market (โดจิน มาร์เก็ต) ของสิงคโปร์
พอเอาตัวเลขทั้งหมดมาเรียงกัน ก็น่าจะเป็นหลักฐานที่ชัดที่สุดเท่าที่มีตอนนี้ว่า การทำและซื้อโดจินในไทยไม่ใช่งานอดิเรกของคนกลุ่มเล็ก ๆ อีกแล้ว
ที่มา: COMIC SQUARE: Introduction, CQ10 Event Info, ThailandExhibition: CQ9, วารสารญี่ปุ่นศึกษา ธรรมศาสตร์
