AI Shodo Contest จับ AI ที่ถนัดแต่ตัวหนังสือมาเขียนพู่กัน ทั้ง 'มันเผา' และ 'กอริลลา'

ถ้าบอกให้ AI ช่วยเขียนอักษรพู่กัน หลายคนคงนึกถึงการพิมพ์สั่งให้ AI สร้างรูปออกมาเลย แต่มีคนญี่ปุ่นคนหนึ่งคิดว่าแบบนั้น “ไม่ใช่การเขียนพู่กัน” เขาเลยทำเว็บที่บังคับให้ AI ประเภทที่ทำได้แค่พิมพ์ตัวหนังสือ ต้องจับพู่กันเขียนเองทีละเส้น (เว็บเปิดเมื่อ 2 พฤศจิกายน 2026) ผลออกมาทั้งสวยจนทึ่งและฮาจนต้องซูมดู

ไอเดียตั้งต้น: พู่กันคือ “การเคลื่อนไหว”

書道 (โชโด – ศิลปะการเขียนอักษรด้วยพู่กันของญี่ปุ่น) ไม่ได้ดูแค่ตัวอักษรที่ออกมาสุดท้าย แต่ให้ความสำคัญกับขั้นตอน ว่าวางพู่กันตรงไหน กดแรงแค่ไหน ลากยังไง แล้วหยุดตรงไหน

ผู้สร้างเว็บซึ่งใช้ชื่อบน X ว่า enpitsu (เอ็นพิตสึ) ชี้ว่า AI สร้างภาพทั่วไปปล่อยรูปที่เสร็จแล้วออกมาเลย ไม่มีขั้นตอนเหล่านี้ จึง “แสดงแก่นของโชโดไม่ได้” เขาจึงทำ AI書道コンクール (เอไอ โชโด คงกูรุ – การประกวดพู่กัน AI) โดยใช้โมเดลภาษาแบบที่เราใช้แชตกันแทน

AI เขียนพู่กันได้ยังไง ทั้งที่วาดรูปไม่ได้

• โมเดลภาษาได้รับคู่มือ ทั้งรูปแบบข้อมูล ขนาดกระดาษ วิธีทำงานของพู่กันและหมึก และเคล็ดลับการเขียนพู่กันแบบที่ครูสอนลูกศิษย์
• จากนั้นได้โจทย์ เช่น “เขียนคำว่า 春風 (ฮารุคาเซะ – ลมฤดูใบไม้ผลิ) ด้วยตัวบรรจง”
• โมเดลตอบกลับเป็นตัวเลขล้วน คือตำแหน่งปลายพู่กันทีละจุด พร้อมแรงกด มุม ความเร็ว และจังหวะหยุด
• โปรแกรมชื่อ sho.js (โช เจเอส) ที่จำลองพู่กันและกระดาษจริง เอาตัวเลขพวกนั้นไปวาดเป็นภาพ ทั้งหมึกซึม เส้นแตก และหมึกเข้มตรงที่หยุดนาน

โปรแกรมทำแค่ส่วนฟิสิกส์ของพู่กันกับกระดาษ ส่วนจะลากเส้นยังไง จัดตัวอักษรตรงไหน เป็นการตัดสินใจของ AI ทั้งหมด ทุกโมเดลได้คำสั่งเหมือนกัน และเขียนโจทย์ละครั้งเดียว ห้ามเขียนใหม่หรือเลือกภาพที่ดีที่สุด

โจทย์ที่ทั้งจริงจังและชวนขำ

ประเภทตัวบรรจง มี 5 คำ ได้แก่ やきいも (ยากิอิโมะ – มันเทศเผา), シンギュラリティ (ชินกูลาริตี – “ภาวะเอกฐาน” จุดที่ AI ฉลาดเกินมนุษย์), 春風, 森羅万象 (ชินระบันโช – “สรรพสิ่งในจักรวาล”) และ 創造のよろこび (โซโซ โนะ โยโรโคบิ – “ความสุขของการสร้างสรรค์”)

ประเภทอีโมจิ มี 5 ภาพ คือ 🐈 🍣 🐓 🦍 🎷 ลองนึกภาพ AI ต้องคิดว่าจะลากพู่กันยังไงให้ออกมาเป็นกอริลลากับแซกโซโฟน

แต่ละโจทย์มีผลงานราว 50 ชิ้น จากโมเดลของหลายบริษัท ทั้ง Anthropic, OpenAI, Google, DeepSeek, Mistral AI, Sakana AI และอื่นๆ อีกเพียบ เรียงดูตามวันที่โมเดลเปิดตัวหรือตามบริษัทได้ ส่วนวิธีตัดสินผู้ชนะ เว็บบอกว่า “ยังพิจารณาอยู่”

ผลเป็นยังไง

GIGAZINE (กิกะซีน) เว็บข่าวไอทีญี่ปุ่นลองเปิดดู แล้วพบว่าผลงานของ Claude Sonnet 5.5 เขียนฮิรางานะ คาตากานะ และอีโมจิได้ค่อนข้างประณีต แต่กับคันจิยังดูไม่ค่อยถนัด เว็บเองก็บอกว่าพอเอาผลงานมาวางเทียบกัน จะเห็นความเข้าใจเรื่องพู่กันของแต่ละโมเดลต่างกันชัดเจน

ทำไมน่าสนใจ

ในขณะที่ AI สร้างภาพยังเป็นเรื่องถกเถียงในวงการนักวาด โปรเจกต์นี้เลือกมุมที่ต่างออกไป มันไม่ได้มาแทนงานของใคร แต่ใช้ศิลปะพู่กันเป็นแบบทดสอบขำๆ ว่า AI “เข้าใจ” การเขียนอักษรได้แค่ไหน และพอเห็นว่ามันพยายามลากพู่กันเป็นตัวกอริลลาอย่างตั้งใจ ก็อดยิ้มไม่ได้

ที่มา: AI書道コンクール, หน้าอธิบายระบบ, GIGAZINE