Anime Festival Asia: งานอนิเมะคนเข้าหลักแสนของอาเซียน กับมุมเล็ก ๆ ของนักวาดที่ชื่อ Creators Hub
AFA เริ่มที่สิงคโปร์ปี 2008 ด้วยคน 29,000 คน จนแตะ 145,000 คนและไปจัดหลายประเทศ ส่วนนักวาดสายทำเองต้องไปที่โซน Creators Hub
พูดถึงงานอนิเมะในอาเซียน ชื่อแรกที่หลายคนนึกถึงคือ Anime Festival Asia (อนิเมะ เฟสติวัล เอเชีย) หรือ AFA งานที่เริ่มจากสิงคโปร์ในปี 2008 แล้วโตจนมีคนเข้าหลักแสน
แต่ถ้าเป็นสายโดจิน ต้องบอกก่อนว่า AFA เป็นงานคนละแบบกับ Comiket (คอมิเกะ) เลย มุมที่ใกล้วัฒนธรรมโดจินที่สุดในงานนี้คือโซนเล็ก ๆ ชื่อ Creators Hub (ครีเอเตอร์ส ฮับ)
AFA คืองานแบบไหน
เว็บไซต์ทางการเล่าว่า AFA คือคอนเวนชันที่รวมแฟนวัฒนธรรมป๊อปญี่ปุ่นทั่วเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยยกเทรนด์ล่าสุด “ส่งตรงจากญี่ปุ่น” มาให้ดูกัน คนจัดคือบริษัท SOZO Pte Ltd (โซโซ) ของสิงคโปร์
ความต่างอยู่ตรงนี้ Comiket เป็นตลาดของผลงานที่แฟนทำเอง มีโซนบริษัทแยกไว้ต่างหาก
ส่วน AFA เน้นอุตสาหกรรมและคอนเทนต์ลิขสิทธิ์จากญี่ปุ่น มีเวทีทอล์ก รอบฉายพิเศษ บูธบริษัท และคอนเสิร์ตเพลงอนิเมะ
เส้นทางจากงานแรกถึงวันนี้
- 22-23 พ.ย. 2008 AFA ครั้งแรกที่ศูนย์ประชุม Suntec (ซันเทค) สิงคโปร์ มีคนมาราว 29,000 คน (ตาม Wikipedia)
- ปี 2009 เริ่มคอนเสิร์ต “I Love Anisong” (ไอ เลิฟ อนิซง) เว็บทางการบอกว่าคอนเสิร์ตนี้ช่วยให้คำว่า “อนิซง” (เพลงอนิเมะ) ติดหูคนในภูมิภาค
- ปี 2012 ไปจัดที่กัวลาลัมเปอร์ มาเลเซีย ราว 40,000 คน และเริ่มจัดที่จาการ์ตา อินโดนีเซีย
- ปี 2014 เปิดตัวมาสคอต Seika (เซกะ)
- ปี 2015 เริ่มมาจัดที่กรุงเทพฯ
- ปี 2017-2019 เคยไปจัดถึงฮ่องกง และมาคุฮาริ เมสเสะ ที่ญี่ปุ่น
- ปี 2019 AFA สิงคโปร์มีคนเข้าราว 120,000 คน
- ปี 2020-2022 ไม่ได้จัดแบบเจอตัวเพราะโควิด-19 (ตามเว็บทางการ ส่วน Wikipedia บอกว่าปี 2020-2021 จัดออนไลน์)
- ปี 2022 Wikipedia (วิกิพีเดีย) บันทึกยอดสูงสุดของสิงคโปร์ที่ 145,000 คน ส่วนปี 2023 ราว 130,000 คน
ข้อมูลปี 2022 สองแหล่งยังพูดไม่ตรงกันนัก และ Wikipedia ไม่มีตัวเลขปี 2024-2025 เลยขอให้ถือเป็นตัวเลขคร่าว ๆ
อีกเรื่องที่น่ารู้ เว็บทางการบอกว่า AFA สิงคโปร์ได้รางวัล Outstanding Leisure Event จาก Singapore Tourism Awards ในปี 2019, 2023 และ 2024
ปี 2026 จัดที่ไหนบ้าง
- AFA Thailand 2026 30-31 พ.ค. ที่ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ ฮอลล์ 8
- AFA Indonesia 2026 15-16 ส.ค. ที่ Indonesia Convention Exhibition (ICE) BSD City (ไอซีอี บีเอสดี ซิตี้) ฮอลล์ 1-2
- AFA Singapore 2026 27-29 พ.ย. ที่ Suntec ฮอลล์ 401-406 ปีนี้ผู้จัดผูกงานเข้ากับวาระ 60 ปีความสัมพันธ์ทางการทูตสิงคโปร์-ญี่ปุ่น โซนนิทรรศการเปิด 10:00-20:00 น. มีคอนเสิร์ตทั้งสามคืน หนึ่งในนั้นคือ 梶浦由記 (คาจิอุระ ยูกิ) ที่มาเล่นในสิงคโปร์เป็นครั้งแรก
Creators Hub: มุมของคนทำเอง
ถ้าคุณเป็นนักวาด หรือชอบช้อปของแฟนเมด โซนที่ต้องไปคือ Creators Hub หน้าเว็บ AFA Singapore 2026 เขียนไว้ว่า
“a dedicated community area for illustrators, crafters to exhibit their self-published fan merchandise for fellow fans.” (พื้นที่ชุมชนสำหรับนักวาดภาพประกอบและนักทำงานฝีมือ ได้นำสินค้าแฟนเมดที่ผลิตเองมาจัดแสดงให้แฟนด้วยกัน)
คำว่า “self-published” (ผลิตเอง) นี่แหละหัวใจเดียวกับโดจิน แต่สังเกตว่าผู้จัดเน้นคำว่า “สินค้าแฟนเมด” ของนักวาดและนักทำงานฝีมือ ไม่ได้พูดถึงการ์ตูนเล่มบางแบบญี่ปุ่นตรง ๆ
แล้วโซนนี้ใหญ่แค่ไหน? เทียบกับทั้งงานถือว่าเล็ก
- AFA Thailand 2026 ผังทางการมีบูธ Creators Hub รหัส CR02-CR54 รวม 53 บูธ รายชื่อมีทั้งชื่อไทย อังกฤษ และจีน
- AFA Singapore 2026 ถึงวันที่ 19 ต.ค. 2026 ประกาศรายชื่อครีเอเตอร์ไปแล้ว 99 ราย และบอกว่าจะมีเพิ่มอีก
ยังมี Cosplay Hub (คอสเพลย์ ฮับ) แยกต่างหาก ให้คอสเพลเยอร์ขายของที่ทำเองและจัดมีตแอนด์กรีต
อยากได้ฟีล “ตลาดโดจิน” จริง ๆ ไปไหนดี
ในภูมิภาคนี้ยังมีงานที่ให้พื้นที่ครีเอเตอร์เป็นตัวหลัก เช่น Doujin Market (โดจิน มาร์เก็ต) ที่สิงคโปร์ หรือ Comic Fiesta (คอมิก เฟียสตา) ที่มาเลเซีย
ส่วน AFA เหมาะกับคนที่อยากเห็นคอนเทนต์ทางการ ดูคอนเสิร์ต และเจอแขกจากญี่ปุ่น
สรุปสั้น ๆ AFA ไม่ใช่ Comiket ของอาเซียน แต่เป็นประตูที่พาวัฒนธรรมอนิเมะญี่ปุ่นไปหาคนหลักแสน และมี Creators Hub เป็นมุมเล็ก ๆ ที่ส่งต่อจิตวิญญาณ “แฟนทำเอง” ให้แฟนอาเซียนได้สัมผัส
ที่มา: เว็บไซต์ทางการ AFA, AFASG26 Creators Hub, AFATH26 Creators Hub, AFAID26, Wikipedia: Anime Festival Asia